संधी

मुलं जसजशी शाळेची भाषा शिकायला लागतात तसा त्यांचा मातृभाषेशी संपर्क कमी होतोय असं सध्या जाणवतंय. अर्थात त्यात त्यांचा किंवा आमचा कुणाचाच दोष नाही. त्यांच्या आसपास सध्या घरी सोडून इतरत्र मराठीचं वातावरण नसल्याने यावर फार काही उपाय नाही. घरी फक्त कानीकपाळी "मराठी बोला रे"चा ओरडा करणे हे मात्र आम्ही दोघ मायेने (?) करतो. 

त्यादिवशी घरी खेळायला एक मित्र असताना आमच्या संभाषणात थोडा ओरडा खायची वेळ आली तशी उगाच दया येऊन तेवढा एक भाग मी आरुषबरोबर मराठी मध्ये बोलले. शिवाय त्याच्या मित्रासमोर तो ओरडा खातोय हे मित्राला कळू न द्यायची दखल मी घेतेय हे सांगायला मी काही विसरले नाही. तेव्हा त्याला अर्थातच ते मी काही वेगळं किंवा त्याच्या फायद्याचं करतेय असं काही वाटलं नाही.

हा जो त्याचा मित्र आहे त्याची भारतीय वंशाची आई माझ्याच मुलांसारखी इथे वाढलेली आहे आणि बाबा अमेरिकन. या जोडप्याची आणि पर्यायाने त्यांच्या घरचीच भाषा इंग्रजी. त्याची आई केव्हातरी लहानपणी मातृभाषेत रस न दाखवल्याचं दुःख करते. तिला अर्थातच फक्त इंग्रजीच येते. 

काल अचानक याच मित्राची आठवण घरी कशावरून तरी निघाली आणि एकदम आरुषला हसायला आलं. मी विचारलं तेव्हाचा आमचा छोटा संवाद.

आरुष:   आई मी त्यादिवशी थोरिनच्या घरी गेलो तेव्हा त्याची आई त्याला एकदम जोरदार ओरडली.
मी:         बघ म्हणजे सगळे ओरडतात. (मी आपलं त्यातल्या त्यात स्वतःला जस्टीफाय करायचं सोडलं नाही)
आरुष:   हो सगळे ओरडतात (हेखिक्ककरून आणि दात दाखवून) पण थांब त्यात एक गम्मत झाली.
मी:         काय? (मनातल्या मनात एक धपाटा पण देतात का काय इथले पालक?)
आरुष:   ती ओरडली आणि मला सगळं कळलं कारण ती सगळं इंग्लिशमध्ये बोलत होती.
मी:        ओह

इथे दोघ पण मोठा पॉज.

आरुष:  आई तू तिला तिच्या मुलाला त्यांची भाषा शिकवायला सांगशील का? म्हणजे त्यादिवशी तू तो आपल्याकडे आला तेव्हा त्याला कसं कळलं नाही माझी आई मला ओरडते तसं मला पण कळणार नाही.

अर्थात घरी मराठी बोलायला हवं या माझ्या जुन्या कॅम्पेनला मार्केट करण्याची संधी काही मी सोडली नाही. तूर्तास घरी सगळ्यांनी विशेषतः शेंडेनक्षत्राने देखील आपसात मराठी बोलायचा फतवा आपोआप निघाला आहे. अर्थात लहान मूल आईबाबाने रागवलेलं जसं विसरतं तसं आणखी काही दिवसांनी इथल्या उन्हाळाच्या सुट्ट्या संपतील आणि शाळा सुरु झाली की हा फतवा विसरला जाईल हे भय आहेच. 

दोन डॉलर आणि "एकमेका सहाय्य करू" पंथ

आमच्याकडे क्रेस्ट फार्म म्हणून एक फार्म टू स्कूल अशी संकल्पना असलेली संस्था (की शाळा?) आहे. मला त्या शाळेची पूर्ण माहिती नाही, पण डॉ. जेन गुडाल यांनी डोनेट केलेली ही संस्था आमच्या भागातल्या शाळेतल्या मुलांना environmental education च्या मध्ये मध्ये संधी देते असं पाहण्यात आहे. केव्हातरी त्यांचा लागवडीचा तुकडा घ्यायचं माझ्या मनात आहे. 

यावर्षीचा लागवडीचा हंगाम आता सुरु होतोय बहुतेक त्यानिमित्ताने मुलांना वाफे, रोपं आणि एकंदरीत बागकाम जवळून पाहता यावं, याची संधी म्हणून शाळेतर्फे एक फिल्डट्रिप जूनमध्ये आयोजित करण्यात आली आहे. शाळेपासून ही जागा जवळच आहे त्यामुळे नाममात्र दोन डॉलर शुल्क भरून पालकांच्या परवानगी आणि इतर माहितीचा हा फॉर्म भरताना एक कॉलम चटकन नजरेत भरला. Would you like to donate for some other student to attend? 

ही सरकारी शाळा आहे, म्हणजे इकडच्या भाषेत पब्लिक स्कूल. इथे सर्व आर्थिक स्थरातील मुलं येतात. शाळेतले बरेचसे प्रकल्प, देणग्या आणि फंडरेझर मधून चालतात कारण सरकारी मदतही आधुनिक सुविधा मिळवायला अपुरी पडत असणार. "एकमेका सहाय्य करू" पंथ हवाच. माझं स्वतःच प्राथमिक शिक्षण सरकारी शाळेत झालं आहे आणि आई-बाबाच जि.प.च्या शाळेत शिक्षक असल्याने मीही याच पंथाची पुरस्कर्ती. फक्त माझ्या पुढच्या पिढीला तसे परिस्थितीचे चटके बसत नसल्याने मी हा पंथ पुढे कसा वाढवावा हे मला नेहमीच त्यांना सहज समजवता येत नाही. असो. नमन काही संपत नाहीये. 

तर तो वरचा प्रश्न मी आमचा फॉर्म भरत असताना मुद्दाम माझ्या पहिलीत शिकणाऱ्या मुलालाच विचारला आणि त्याने नाक उडवून नाही सांगितलं. मला कळलंच नाही की फक्त दोन डॉलरसाठी हा नाही का म्हणतोय? माझ्यातली  ती (वेळ मिळाला तर) संस्कार वगैरे पण करणारी आई जागी झाली आणि मी त्याला माझ्या डिप्लोमाच्या वेळेची गोष्ट सांगितली. 

मला वाटतं चौथ्या सेमिस्टरला आम्हाला एक industrial tour असायची. या भावी इंजिनियर होणाऱ्या मुलामुलींना प्रत्यक्ष कारखान्यात जाऊन तिथले वातावरण आणि इतर तांत्रिक बाबी माहित व्हाव्यात म्हणून. आमच्यावेळी अहमदाबादला जाऊन मग येताना माउंट अबूची सहल करून परत असा प्लान होता. सगळेच जाणार होते पण त्यावेळी आम्ही तिघं भावंडं शिकत होतो त्यामुळे मला काही घरच्यांकडून लगेच चार-पाचशे रुपये फक्त माझ्यासाठी घ्यावे हे पटत नव्हतं म्हणून मी नाही म्हटलं. आमच्या केळकरसरांनी मला बोलवून माझ्याकडून कर्ज घे आणि नोकरी लागल्यावर परत कर म्हटलं. खरं तर आमच्या त्यावेळच्या प्राध्यापकांपैकी सर्वात कडक सरांनी स्वतःहून सांगितलं तर मी कर्ज म्हणून तरी घ्यावं की नाही? पण माहित नाही का मी तरीही नाहीच म्हटलं. काळ काही आपल्यासाठी थांबत नसतो. त्या ट्रीपनंतर का माहित नाही बरेच महिने मला इतर मुलं आणि मी यांच्यात उगीच एक दरी जाणवायची. त्याचा त्रास नाही वाटला पण त्यांच्या तिथले संदर्भ असेलेले विषय आले की मी आपसूक गप्प बसे. अर्थात पुन्हा एकदा, काळ काही तिथेच थांबणार नव्हता. त्यामुळे पुढच्या सेमपासून माझं-त्यांचं मैत्र पुर्ववत झालं. 

तो दोन डॉलरच्या प्रश्नाचा उल्लेख मला माझा जुना प्रसंग आठवून गेला आणि मी तेव्हा ती मदत घेतली असती तर तो एक टप्पा आला नसता आणि ते जे काही टीमबिल्डींग मी मिस केलं ते झालं नसतं असं इतक्या वर्षांनी मला प्रथमच जाणवलं. मी मुलाला थोडक्यात माझा अनुभव सांगितला म्हणजे त्याला ही मदत देण्याची थोडी पार्श्वभूमी यावी. 

माझं सांगून झाल्यावर मुलाने मला शांतपणे विचारलं, "आई, तुला किती पैशे हवे होते?"

मी म्हटलं, "चार पाचशे रुपये". 

मग तो म्हणाला, " पण आई दोन डॉलर?"

आता माझ्या डोक्यात प्रकाश पडला. दोन डॉलर इतकी कमी गरज कुणाची असू शकेल हे माझ्या लहानग्याला जड जात होतं. मग मी एक साधारण पटेल असं उदाहरण देऊन "हम्म, देऊया" हे त्याच्याकडून वदवून घेतलं.

 

बरेचदा या पिढीला "आमच्यावेळी" हा सूर लावायच्या आधी, मुळात त्यांचा त्याच घटनेकडे पाहण्याचा दृष्टीकोन पहिला तरी तो सूर न लावता काम होईल का, असा एक आशादायी विचार माझिया मनात येतोय. तुम्हाला काय वाटतं? 

 

image credits - free images on net

बोलतो मराठी

मागे एकदा गानसंस्कारावर लिहून झालं. ते सुरु आहे पण तरी ती गाणी मुलांना आवडावी म्हणून आपण त्यांना ती ऐकवणेखेरीज  फार काही करू शकत नाही. म्हणजे घोड्याला पाण्याजवळ नेण्यासारखं. त्यांना काय आवडेल याचा आपण काहीच अदमास घेऊ शकत नाही. मागे बरेच दिवस घरात आणि गाडीत वाजता वाजता हे गाणं ऋषांकच्या तोंडात कधी बसलं मला माहित नाही. 

मला स्वतःला येता जाता गुणगुणायची आईसारखीच सवय आहे. एकदा मी "लाभले आम्हास भाग्य", म्हणून थांबले आणि त्याने मग "बोलतो मराठी" पासून सुरु केलं. बरेच दिवस आम्ही हा खेळ खेळत होतो. मग एक दिवस स्काईपवर त्याच्या मावशीला तो म्हणून दाखवत असताना एकदा रेकॉर्डपण केलं. तेव्हा तो पहिली चार वाक्यच नीट बोलत होता.  

खरं तर ही पोस्ट जागतिक मराठी भाषा दिनीच यायची पण तेव्हा पुरावा नव्हता म्हणून राहिलंच. आज नेमकं महाराष्ट्र दिन आहे तर तेही एक चांगलं निमित्त आहे असं वाटतंय म्हणून आज त्याला पुन्हा विचारलं मला गाऊन दाखवशील का? तर आज थोडी जास्त प्रगती आहे. 

मला माहित आहे की एक दोन गाणी आता आली, म्हणून कदाचित त्यांची मराठी कायमची चांगली होईल किंवा मोठे होईपर्यंत राहील असं नाहीये. त्यावर जमेल तितकी मेहनत पालक म्हणून आम्ही घेऊच. पण अशी गाणी आहेत म्हणून आमच्या मुलांना आपण मराठी का बोलतो हे मला आवर्जून सांगावं लागत नाही हे मला  आवडलं. 

इथे घरातली चार आणि स्काईपवर शनिवारी वगैरे होणारी संभाषणं सोडली तर या मुलांना फार मराठीचा संपर्क नाही. त्यामुळे त्यांचं कौतुक जास्त. इतकं छान गाणं पुढच्या पिढीसाठी दिल्याबद्दल कौशल आणि टीमचे पुन्हा एकदा आभार. 

महाराष्ट्र दिनाच्या शुभेच्छा. 

अल्याड पल्याड

आज बरेच दिवसांनी इथे येणं झालं. सुरुवात काही वर्षांपुर्वी डावीकडच्या  बैठ्या इमारतीतून झाली होती. त्यानंतर मग यथावकाश उजवीकडची थोडी लाम्बुळकी आणि आधीपेक्षा मोठं परसदार (backyard) असलेल्या इमारतीतले वर्गदेखील आमच्या ओळखीचे झाले; नव्हे त्यांची सवय झाली.

सुरुवातीला म्हटलं तसं, मध्ये काही महिने फारसं येणं झालं नाही. पण कधीतरी आलं की मी माझ्या पिल्लांना तिथे रोज सोडायचे माझे जुने दिवस चटकन तरळतात. तेव्हा मुलांना सारखी आई लागायची. त्याची जागा बाबाने कशी पटकन घेतली हेही लक्षात येतं. आई काय, बाबा काय, मुलांना घरच्या माणसाला इथून निरोप देताना व्हायचा तो तात्पुरत्या विरहाचा त्रास व्हायचाच पण तरी जितक्या लवकर ती नवीन रुटीनला रुळतात तसे आपण मोठे रुळतो का हे एक मोठंच कोडं. 

आजही आम्ही आत आलो आणि मग यावर्षी आमचा वर्ग जवळजवळ शेवटाला असल्याने तो एक थोडा मोठा हॉलवे आहे तो चालायचा. चालताना डावीकडे आधी एका वर्गाचं दार आणि मग एक छोटी त्रिकोणी खिडकी असे एकामागून एक तीन चार वर्ग पार केले की आमच्या वर्गाचं दार. त्यापल्याड एक छोटी दुनिया. तिथलं सगळचं छोटं छोटं. काही मुलांना आईबाबा परत जाताना एखादं पुस्तक वाचून दाखवताना बसायला ठेवलेला सोफा आणि शिक्षकांचा laptop ठेवायचं टेबल वगैरेच काय त्या तशा मोठ्या गोष्टी. बाकी सगळं इवलं इवलं. छोट्या छोट्या टेबलांपाशी काही बाही करू पाहणारी छोटी छोटी मुलं. त्यातली काही त्या दिवसाला रूळलेली, स्वत:चा पसारा करून त्यात रमणारी तर एकदोन थोडी हिरमुसलेली आईबाबांना नुकताच निरोप देऊन भांबावलेली. 

आम्ही सवयीप्रमाणे रेनकोट जागेवर ठेवून गेल्यागेल्या हात धुवायचं प्राथमिक कर्तव्य पार पाडत असताना "तू येऊ नको. तू तिथेच थांब", अशी चिमुकली आज्ञा. हे मला थोडं नवीन. "बरं बाबा". 

हम्म आता काय? एका चिमुकल्या बोर्डवर स्वतःच्या नावाचं स्पेलिंग येत असल्यास लिहिणे. आमचा उलटा एस आणि उलटा एन वाचताना मला फार मजा वाटते. 

तेवढ्यात आमच्या वर्गाची त्रिकोणी खिडकी दिसते. आज गोष्टीची तशी गरज नाहीये नाही तर आमचं ध्यान लगेच पुस्तक वाच नाहीतर  कार्पेट पुसतो मोडला येऊ शकतो. आज खिडकीशी चक्क रांग आहे. 

तोवर मी अल्याडची छोटी दुनिया पुन्हा थोडा वेळ पाहून घेते. छोटी छोटी भातुकलीसारखी भांडी, परसदाराला लागून असेलला एका रानवाटेवरून मुलांनी आणलेले काही पाइनकोन्स, फॉल लीव्ज, खारुताईचे लाडके नट्स या सगळ्यामधून शिक्षिकांच्या सहाय्याने मुलांनी बनवलेले वेगळे वेगळे आर्ट पिसेस आणि त्यांचाच वर्गसजावटीत केलें उपयोग. आजूबाजूला असणारे एक दोन छोटे फळे आणि त्यांच्यावरच्या मुलांच्या रेघोट्या. तितक्यात कुणी तिकडे छोटे छोटे tracks सांधून गाडी बनवून तिचा डायवर होतोय. कुणी एका पेटाऱ्यातल्या सुरवंटाला खाऊ देतोय. या सगळ्याचं जर मी चित्रकार असते तर फार सुंदर चित्र झालं असतं. 

अरे इतक्यात रांग कमी होतेय म्हणजे पल्याड जायला हवं.  आजकाल इकडे निरोप देताना आई/बाबा पल्याड आणि मुलं अल्याड अशी खिडकीच्या काचेवर कारागिरी चालते आणि मग फ़ुल्ल फायनल टाटा असं रुटीन आलंय. 

मी मुलाला तिकडे पिटाळून बाहेर खिडकीपाशी बसते. त्याला सरळ दिसेल असे "एस" आणि "एन" काढताना माझं पण डोकं थोडावेळ थांबतं. तेवढ्यात आमच्या पिकासोने पण याची नोंद घेऊन त्याच्या बाजूच्या काचेवर पुन्हा ते स्पेलिंग, त्याच्याभोवती रेघोट्या सुरु केलं. मी त्याच्या नावाला एक सुंदर हार्ट काढून माझ्या चित्रकलेची सांगता केली. 

त्यानेही हात हलवून आतमध्ये त्याच्या त्या दिवसाच्या आवडीचं काही शोधायला सुरुवात केली. पल्याडहून हे पाहणारी मूक मी, अजून त्याच्या त्या अल्याडच्या दुनियेतून बाहेर यायला पाहत नव्हते. असं  का व्हावं की माझ्या त्या पल्याडच्या दुनियेतलं काहीच मला खुणावू नये?

  

कहानी में ट्विस्ट

माझ्या घरात दोन माकडं आहेत. ती घरामध्ये धांगडधिंगा घालत असतात आणि माझ्या डोक्याला काही न काही तरी खुराक लावून देत असतात. ती एकमेकांशी आणि आम्हा दोघांशी भांडतात,मज्जा करतात आणि काही वेळा शाळेतल्या त्यांच्या इतर मित्रांना त्रास देतात. तो त्रास आटोक्यात असेल तर ठीक पण नेहमीचं झालं की मग त्यांची टीचर एखादी नोट पाठवते. हे "लवलेटर" घरात आलं की त्या संध्याकाळी मग मी स्वतःशी विचार करते की आता यांना थोडा आवर घालायचं कसं शिकवायचं. मागे मोठं माकड हरवलं होतं ती गोष्ट तुम्ही वाचली आहे का? इकडेच आहे ती. त्यावेळी मी त्याला त्याच्या आवडत्या थॉमस इंजिनाची एक गोष्ट रचून सांगितली होती. त्यामुळे आता त्याला माझा फोन क्रमांक माहित आहे. म्हणजे त्याने पुन्हा हरवू नये पण अशी चुकामूक झालीच तर तो निदान आपला पत्ता कळवू शकेल. तेव्हा ती गोष्ट ब्लॉगवर टाकायची होती पण आज उद्या करता राहूनच गेली. 

सध्या लहान माकड फॉर्मात आलयं आणि वेळ आली आहे त्याच्यासाठी अशी एक गोष्ट तयार करायची तर ही त्या गोष्टीची गोष्ट. 

खर पाहिलं तर ही गोष्ट आपल्याला सर्वांनाच चांगली माहित आहे. माकड, उंदीर आणि मांजर तिघं मिळून खीर बनवतात आणि मांजरीताई एकटीच सगळी खीर संपवते. मग ती "मी खीर खाल्ली तर बुडबुड घागरी" म्हणताना बुडून जाते. माझ्या सुरुवातीच्या गोष्टीत मी मांजरीला बुडू दिलं नव्हतं कारण मित्र एकमेकांना मदत करतात आणि मित्रांकडे एकमेकांना वाचवायचा उपाय असतो असा काही नवा संदेश मला मुलांना द्यावासा वाटला. (शिवाय मारून टाकणे aka violence चा बागुलबुवा होताच) मग मागचे काही महिने ही गोष्ट आमची लाडकी झाली. जेवणात एक घास जास्ती खाणे किंवा नकळत नावडत्या भाज्या घशाखाली उतरवणे अशी कामं या गोष्टीने बिनबोभाट होऊ लागली. 

परवा या गोष्टीमध्ये सांगताना सुरुवातीलाच असं ठरलं की आज मांजर खीर नुसतीच राखत बसणार, अजिबात खाणार नाही. मग माकड आणि उंदीर गेले आंघोळ करायला आणि मांजर बसली आपली राखत. तेवढ्यात तिथे एक मोठ्ठा हत्ती आला (हत्ती मोठ्ठाच असतो पण माझं छोटं माकड, "हो? एवदा मोथा?" म्हणतं ते पाहण्यासाठी आणि एक घास घशात घालण्यासाठी असे बझवर्ड्स वापरणं जरुरीचं आहे हे चाणाक्ष वाचकांच्या लक्षात आले असेलच) 

हत्ती म्हणाला," मांजरी ताई, मांजरी ताई मला खीर खायची आहे". मांजर म्हणाली, " अरे पण उंदीर आणि माकड आंघोळीला गेले आहेत तोपर्यंत कुणीच खीर खाणार नाही. मी बसलेय राखण करत. तुला दुसरं काही काम असेल तर ते करून ये." हत्तीने विचार केला या तिघांनी मिळून खीर केली आहे आणि ते ती आपल्याला पण देणार आहेत मग आपण ती फुकट घायची का? (इथे आमची घरची तल्लीन झालेली माकडं मान हलवून नाही वगैरे म्हणताहेत) तो जंगलात गेला आणि त्याला तिथे एक मोठं आंब्याचं झाड दिसलं (इकडे नेहमी न मिळणारे आंबे हे आमच्या घरातल्या तमाम माकडांचं अतिशय आवडतं फळ आहे विशेष नमूद करायला हवं) त्याने चौघांसाठी चार आंबे त्याच्या सोंडेने काढून घेतले आणि तो परत मांजरी खीर राखत बसली होती तिथे आला. 

तितक्यात माकड आणि उंदीर त्यांची आंघोळ आटपून आले आणि त्यांनी मांजरीसोबत हत्तीला पाहिलं. त्यांना पाहून मांजरी म्हणाली, "हे बघा आज आपल्याबरोबर कोण आलं आहे खीर खायला?" हत्ती म्हणाला," मी मांजरीकडे खीर मागितली तेव्हा ती मला म्हणाली की ती तुमच्यासाठी थांबली आहे. मला अशी शेयर करणारी मित्रमंडळी खूप आवडतात म्हणून मी पण तुमच्यासाठी एक गम्मत आणली आहे". असं म्हणून हत्तीने सगळ्यांना एक एक आंबा दिला. मग त्या चौघांनी मिळून खीर आणि आंबे असे दोन दोन डेझर्टस खाल्ले. 

मी - गोष्ट ?

दोन्ही माकडं - संपली… 

मी - मग आपल्याला आज नवीन काय कळलं?

मोठं माकड - नवीन फ्रेंड्स बरोबर शेयल कलायचं. 

मी - मस्त. आणि मित्रांबरोबर बोलताना ओरडून बोलायचं नाही. जर मांजरी सुरुवातीला हत्तीला ओरडून बोलली असती तर कदाचित हत्तीने तिला सोंडेने फेकून दिलं असतं आणि सगळी खीर खाल्ली असती पण मांजरी त्याच्याबरोबर चांगलं बोलली आणि म्हणून त्यांचा काय फायदा झाला? 

मोठं माकड - त्यांना दोन दोन डेझर्टस मिळाले. 

मी - म्हणून मित्रांबरोबर मग ते शाळेत असो शेजारी असो कुठेही असो कसं वागायचं?

लहान माकड - चांगलं वागायचं. 

चांगलं वागायचा हा धडा कितपत चालतो ते लवकरच कळेल. तोवर आम्ही माकड, उंदीर, मांजर आणि हत्ती अशी आमची नवीन गोष्ट वेळ पडेल तशी सांगत राहणार. कधी कधी कहानी  में ट्विस्ट फॉर्म्युला चालतो कधी नाही. देखते है यह कहानी कितना रंग लाती है? 

सौजन्य सप्ताह

मागच्या आठवड्यात मार्टिन लुथर किंग (ज्यू) दिन साजरा झाला. खरं तर माझा या घटनेशी अगदी सुट्टीपुरताही संबंध नाही. म्हणजे असणार होता पण नेमकं एका मोठ्या रिलीजचा भाग म्हणून काही महिने सगळ्या ऑफिशियल सुट्ट्या (अन)ऑफिशियली रद्द आहेत. त्यामुळे खरं शाळा बंद असल्यामुळे कसं करायचं या विचारात आणि मग नंतर त्याचं रुपांतर कुणी तरी एकाने ऑफिशियली सुट्टी घेण्यात झालं. प्रत्येकवेळी घरून काम करू द्यायला काय मी तिथला किंग आहे की काय? - इति अर्थातच अर्धांग. 

तर हे प्रकरण वाटलं तसं संपलं नव्हतं. आमचं (किंवा खरं तर मोठ्या मुलाचं) हे पाहिलं शालेय वर्ष असल्याने आम्ही बऱ्याच गोष्टी शिकतोय तर त्यातली ही एक सुट्टी किंवा घटना म्हणूया. सोमवारची शाळेची सुट्टी संपल्यावर शाळेच्या बाई ज्या खरं तर (अपेक्षेप्रमाणे) ई मेलवर कमीच असतात. त्यांचा भर मुख्य शिक्षणावर आहे हे मला आवडत उगाच रोज रोज मेलवर लिहून मुलगा अचानक हायस्कूलवासी होऊ शकणार आहे का? तर हे कधी तरी येणारं मेल, ज्यात एक सुंदर संदेश होता म्हणजे काय ते I was highly impressed वगैरेवाला. शाळेत 100 acts of kindness थोडक्यात "सौजन्य सप्ताह" साजरा होत होता आणि प्रत्येक पालकाने आपल्या पाल्याने घरी काही चांगली कृती केल्यास त्याबद्दलची नोट शाळेच्या नेहमीच्या फोल्डरमध्ये पाठवायची. मग वर्गात ते हार्ट शेप्ड नोटवर लिहून वाचून दाखवणे आणि सर्वांच्या मिळून शंभर चांगल्या गोष्टी मुलांसमोर मांडणे. किती छान कल्पना. म्हणजे तुम्ही हे करा ते करा पेक्षा तुम्ही जे करताय  त्यातल्या चांगल्या गोष्टी एकत्र करून त्या सारख्या सारख्या करून थोडं आणखी समंजस व्हा हे त्या गोष्टीच जास्त अवडंबर न माजवता केला जाणारा एक सुंदर प्रोजेक्ट. मला तर वर म्हटल्याप्रमाणे highly impressed च झालं. आणि आपण आपल्यातर्फे आपला खारीचा वाटा  पाठवायचा असं  मी मंगळवारी ऑफिसमधून निघताना ठरवलं. माझ्याकडे निदान दोन पूर्ण दिवस होते. 

इतरवेळी मुलांना रागावणे, मुलांना त्यांचं पोट भरलं हे आपल्या मापाने मोजून त्याप्रमाणे कोंबणे, मध्ये मध्ये त्यांच्या आवडीच्या कार्स इ. मुवीज सारख्या पहायच्या ऐवजी आपल्या राहिलेल्या matches पाहणे आणि त्यांना माझ्या लाडक्या खेळांची गोडी लागते का ते पाहणे अशी सध्याच्या पालकांनी करावयाची महत्वाची कामं आम्ही दोघं आठवणीने करत असतो. अर्थात यात मुलांचं कौतुकही  जमेल तसं सुरु असतच पण शाळेत जायला लागल्यावर तिथे थोडा भाव मारायला मिळाला की मुलांना तो हवा असतो हे साहजिक आहे त्यामुळे पालक म्हणून मिळालेली ही  संधी तशी गमवायची नव्हती. "मोटिवेशन हेल्प्स" हे मी कामाला लागल्यापासून मला जास्त जाणवलं आणि आजकालच्या पिढीला ते जन्मापासून हवं असेल तर त्यात काही गैर नाही. 

नेमकं मंगळवारी संध्याकाळी मुलाचा मूड जर यथा तथाच होता त्यामुळे शोधूनही मला काही लिहून पाठवण्याजोगं मिळालं नाही; पण अजून बुध आणि गुरुवार आहेत म्हणून मी शांत होते. मला उगाच ते जुळवून आणायचं नव्हतं. मग गुरुवारी अचानक चमत्कार झाला. (आई इकडे असती तर नक्की म्हणली असती "मी तुला सांगते न माझी सगळी चांगली कामं गुरुवारी होतात) आल्याआल्या चक्क त्याने सगळ्यांच्या चपला उचलून नेहमीच्या जागेवर ठेवून दिल्या, बाबाने मला मी घरात घुसल्याघुसल्या बातमी दिली. त्या दिवशी नेमकं मला खूप ट्राफिक लागलं म्हणून मी मनातून वैतागले होते आणि माझ्या पाठीने छोटा संप पुकारायला सुरुवार केली होती. पण अर्थात आधी ठरवलं होतं आपणही सौजन्य पाळायचं, त्यामुळे मी लगेच कौतुक केलं. मग मला बरं वाटत नाही म्हणून डिश वॉशर रिकामी करायला छोटे हात मदतीला आले, झालचं तर छोट्या भावाला एबीसी शिकवायचं आणखी एक पवित्र कार्य जेवल्यावर लगेच सुरु झालं. (मी लहान होतो तेव्हा तो नव्हता त्यामुळे मी तुम्हाला used to होतो पण माझा लहान भाऊ तुमच्यापेक्षा मला जास्त used to आहे हा एक इतक्यात जुना झालेला युक्तिवाद आहे आमच्याकडे. तो पुढे करून आणखी 100 acts of kindness करून घ्यावे का असा मीच विचार करतेय. ) 

कामाचा तडाखा पाहून  आता मी पडणारच होते म्हणजे शंभर गोष्टी आमच्याच घरून जाणार की काय. मी नोट पाठवायचं मनातल्या मनात विचार केला आणि त्या दिवशी बरं नव्हतं म्हणून विसरूनच गेले. गुरुवारी आमच्या घरी काही विशेष नोंद करण्यासारखं घडलं नाही. पण हे मी वेळेत नोट न पाठवल्याचं डिमोटिवेशन वाटून आज मात्र  लिहायलाच हवं असं मी म्हटलं  आणि त्या घर बांधणाऱ्या माकडाप्रमाणे विसरून गेले. 

शुक्रवारी सकाळी तरी लिहावं  नं? तर मी मुलांच्या ब्रेकफास्टमध्ये वेळ काढला आणि नंतर उशीर होतोय म्हणून जी पळाले ती आठच्या स्टेट्स मिटिंगमध्ये असताना मला माझा घरगुती स्टेट्स आठवला आणि एकदम जिवाचं पाणी झालं. म्हणजे विचार करा तिकडे शंभर गोष्टी लिहिल्या जाणार त्यात आपल्या मुलाचं काहीच नसेल तर त्याचं तोंड कसं होईल? कदाचित इतर मुलं चांगल्या गोष्टी करतात हे शाळेत कळून तो घरी आवर्जून चांगला वागला असेल आणि आता आपण हे साधं कळवण्याचं काम करू शकलो नाही म्हणजे संध्याकाळी त्याचा मूड काय होईल वगैरे विचाराने मला इतकं कसं तरी झालं की आणखी काही न सुचून मी शिक्षिकेच्या मूळ मेलला रिप्लाय करून आधी दिलगिरी व्यक्त करून त्याच्या सौजन्याने वागलेल्या कृती लिहून पाठवल्या. शुक्रवार तसाच गेला. माझी घालमेल काही जाईना मग मी आडून चौकशी करून पाहिली कसा झाला kindness विक वगैरे, तर नेमकं शुक्रवारी वर्गशिक्षिका आजारी असल्याचं कळलं. त्यामुळे आता आपला मेल बहुतेक केरात गेला तरी चालावा असा विचार करून मी स्वत:वरच वैतागून हात चोळत बसले. 

सोमवारी त्याच विचारात ऑफिसला गेले आणि दुपारी जेवताना स्वतःचे मेल तपासताना माझ्या आधीच्या मेलला उत्तर आलेलं दिसलं. हुश्श ! त्या दिवशी संध्याकाळी मुलाला थोडं confidently विचारताना आणि आम्ही कळवलेल्या त्याच्या चांगल्या गोष्टी त्याच्याच तोंडून ऐकताना मला घरच्या extended सौजन्य सप्ताहात त्याला नेहमीप्रमाणे वेठीशी न धरता उगीच जास्त चांगलं वागावंस वाटलं.

  

औषध (न) लगे मजला

लहान बाळाचे पाय पाळण्यात दिसतात, तस्मात त्याचं पहिल्या आठवड्यातलं एबीसी विटामिनचं औषध पितानाचं तोंड त्यांनी आई बाबांचा छळवाद करण्यासाठी विधात्याने निर्माण केलेल्या पुढे येऊ घातलेल्या काही वर्षात, औषध नामे बाटल्यांचा खप किती आणि कशा प्रकारे होऊ शकतो याचा संकेत देण्याचं एक निमित्त आहे असं आमच्या थोरल्या चिरंजीवाच्या गेल्या पाच वर्षातल्या अनुभवावरून मी ठाम सांगू शकते. (बिलीव मी हे वाक्य या ब्लॉगवर लिहिलं गेलेलं सर्वात मोठं (आणि व्याकरणदृष्ट्या बरोबर) वाक्य असलं तरी इतर कुठल्याही वाक्यांपेक्षा जास्त खरं (आणि पारखलेलं) वाक्य आहे…)

नाही कळलं? शक्यता आहे.  नाही! वाक्याचा दोष नाही, त्यात एकवटलेल्या अर्थाने गोची केलीय. तर थोडं  सुसंगत सांगायचं  तर मूल  हॉस्पिटलमधून घरी आलं की  तिथून निघताना अत्यावश्यक लिस्टमध्ये एक एबीसी (की एबीसीडी) नामक एक विटामिनचा रोज एकदा दिला जाणारा डोस द्यायला डॉक्टर आवर्जून सांगतात. आईच्या दुधातून मिळू न शकणारी विटामिन्स त्यात असतात. आरुषच्या वेळी पहिल्यांदी पालक असल्यामुळे (दुसऱ्या वेळी पालक ए के ए दुसऱ्या  मुलाचं पालकत्व हा एक वेगळा विषय आहे पण दुसऱ्या  मुलाला वाढवताना जी आपसूक सहजता येते ते पाहता तो विषय पुढची पाच वर्षे तरी ब्लॉगवर येईल असं  वाटत नाही.) 

हा तर ते पहिल्यांदी पालक असल्यामुळे त्याच्या प्रत्येक गोष्टी आम्ही जातीने पाहत असू तेव्हा हे औषध कसं  लागत असेल ते माझ्या नवर्याने (किंवा आमच्या बाबाने सोयीसाठी आपण त्याला बाबाच म्हणुया) हा तर आमच्या बाबाने चाखून पाहिलं आणि त्याच्या चेहरा (आणि कसनुसं होणारं अंग देखील) पाहण्यासारखा झाला आणि त्याला आरुषची दया आली. 

"अगं खुपच  याक्क लागतंय. डॉक्टरला दुसरा brand आहे का विचारूया का की प्रिस्क्रिप्शन घेयुया? तुला सांगतो हि लोकं  जेनेरिक मार्केट करतात पण…"

"अरे पण तो तर चांगला मिटक्या मारत खातोय की  आणि वर गायीसारखा रवंथ पण करतोय" मी बाळाचं बोळकं बघत माझ्या मताची पिंक टाकली. 

"अरे हो की." आमच्या बाबाची बरेचदा लेट  पेटते मुख्यत: फ्यामिली म्याटर असलं की  जर जास्तच. 

असो आम्ही काही जास्त जीवाला लावून घेतलं नाही पण खर तर हे  याक्क औषध रवंथ करून पिताना "मला औचद आवलतं" हे तो आम्हाला सांगू पाहतोय हे कळायला मला बरीच वर्षे लागली.

पहिलं वर्ष ते वर म्हटलेलं एबीसी द्यावंच लागतं आणि मग त्याचा नाद सुटतो. तर आरुषच्या वर्षाच्या वाढदिवशी त्याची आत्या भारतातून आमच्याकडे आली होती आणि सगळ्यांना आवडते म्हणून काजू कतलीचा भला मोठा बॉक्स तिने आणला होता. आम्ही बाळाला कौतुकाने काजू कतली भरवली आणि त्याचं थोंड हा हा म्हणता माकडासारखं लाल झालं त्याला अजून काही होतंय का हे कळायला मार्ग नव्हता म्हणून आम्ही डॉक्टरकडे गेलो आणि डॉक्टरने आम्हाला याला नट्स अलर्जी आहे तुम्ही हवं  तर वेगळी अलर्जी टेस्ट करू शकता किंवा तो दोन वर्षाचा झाल्यावर आपसूक जाते का ते बघा नाही तर बेनाड्रील किंवा तत्सम कुठलही ओवर द काउंटर औषध हाताशी ठेवा. त्या दिवशी बेनाड्रील पितानाचा त्याचा आनंदी चेहरा माझ्या लक्षात यायला हवा होता, पण तेच ते म्हटलं  न पहिल्यांदी पालक वगैरे वगैरे त्यामुळे या अलर्जी बाईंच्या आगमनाने मी जर खट्टू होते. दुसऱ्या  वर्षी ती अलर्जी काही गेली बिली नाही तर आता तर चुकून असं  काही खाल्लं तर त्याचा घसा सुजतो सुद्धा त्यामुळे अलर्जीचं औषध सावलीसारख ठेवावं की त्याला शर्टवर लेबल लावावं असा विचार माझ्या डोक्यात घोळायला लागला. तोस्तर त्याला येणाऱ्या दोन तीन शब्दात तो मला नेहमी ते औषध दाखवून उगाच द्यायला भाग पाडायचा प्रयत्न करे पण मी ते लपवून ठेवलं. 

त्यानंतर आम्ही त्याच्या दुसऱ्या वाढदिवशी भारतात गेलो तेव्हा ताईने त्याला सहज जीरागोळी दिली ती त्याने इतक्या आनंदाने खाल्ली की त्या वारीवरून परतताना माझ्या सामानात पावेक किलोतरी जीरागोळी होती. त्यावेळी मला रोज विटामीनची गोळी घेताना आरुष पाही आणि मग स्वतःच्याच मनाने त्याने माझी गोळी म्हणून त्या जीरागोळीचा वापर सुरु केला आणि एकदम माझ्या लक्षात आलं की साहेबांना एकंदरीत औषधाचे गोळी किंवा प्यायचे प्रकार आवडतात. 

त्याला आवडतात म्हणून की माहित नाही पण त्यानंतरच्या वर्षात नॉर्थवेस्ट मध्ये असलेल्या सदाहरित वनांच्या काही झाडांच्या अलर्जीने त्याच्या शरीराचा ताबा घेतला आणि महिनाकाठी एकदा असं सतत तीनेक महिने तो त्याने हैराण होता म्हणजे त्याचं शरीर आणि आमची मनं हैराण. पण त्यासाठी दिल्या जाणाऱ्या antibiotic प्यायला मिळतं म्हणून तो खूष आणि पुन्हा पुढच्या महिन्यात डॉक्टरकडे जायला आनंदाने तयार. शेवटी त्याच्या कानावर त्याचा परिणाम होऊ नये म्हणून त्याला एक प्रोसिजर पण करावी लागली. तेव्हा घरी परत आल्यावर डॉक्टरने औचद दिलंय याची खात्री करायला तो विसरला नाही.

तिसऱ्या वर्षापासून दाताच्या डॉक्टरची पण एक वारी झाली आणि तो खुशच झाला कारण आमच्या नळाच्या पाण्यात फ्लोराईड नाही म्हणून रोज रात्री दात घासले की प्यायचे फ्लोराईड drops दिले. त्यामुळे रात्री दात घासायचा आम्ही कधीच कंटाळा केला नाही हे वेगळं सांगायला नकोच. शिवाय तोवर ती नॉर्थवेस्ट वी अलर्जी पण थोडी तीव्र झाल्याने सकाळचा रतीब होताच. पाचव्या वर्षी फ्लोराईडचा डोस दुप्पट होतो त्यामुळे साहेब दुप्पट खुश. ही खुशी आपल्याला लहान भावापेक्षा जास्त औषध प्यायला मिळतं यासाठी तर होतीच पण त्या dropper ला मोजणीची रेषा आधीच्या डोसइतकीच होती त्यामुळे दोन वेळा "आ" करायला लागतो याचा आनंद जास्त असावा.  आता नवीन काही नको रे देव असं आम्ही म्हणायला काही अर्थ नव्हताच देव लहान मुलाचं आपल्या आधी ऐकतो हे मी पुराव्याने शाबित करू शकते.  

खर तर पहिल्या पाच वर्षात मूल आजारी पडणे हे स्वाभाविक आहे त्यामुळे आता पाच वर्षाचा झाला तेव्हा हुश करायचं मी ठरवलं होतं. त्याप्रमाणे या वर्षाचे गेले सगळे महिने तसे बरे गेलेही. त्या दिवशी शाळेतून अवेळी फोन आला आणि पुन्हा माझा ठोका चुकला. सगळी धावपळ करून नवऱ्याला पुढे पाठवून छोट्या ऋषांकला घेऊन मी हॉस्पिटलला पोहोचले तेव्हा रडव्या तोंडाने मंकीबारवरून पडून हात मोडून पडलेलं माझं पोरगं औषध घेऊन येणाऱ्या नर्सला पाहून "आर यु रेडी टू टेक सम मेडिसीन?" असं विचारल्यावर रडं विसरून मोठा आ करून राहिला. त्याचं ते आनंदाने औषध घेणारं रूप पाहून मागच्या पाच वर्षाच्या आवडीने औषधं आणि तेही आम्ही विसरलो तर आम्हाला आठवण करून मागून मागून औषध घेणारे त्याच्याबरोबरचे प्रसंग मला नकळत आठवले आणि माझ्या डोळ्यातलं पाणीही एक क्षण वाहायचं थांबलं.     

मराठी मलाथी

मुलं बोलायला लागली की भाषेला एक अभूतपूर्व महत्त्व प्राप्त होतं. त्यात तुम्ही परदेशात असलात तर मातृभाषेला थोडं काकणभर अधीक जपावं लागतं. नाहीतर मुलांनी एकदा इंग्रजी सुरू केल्यावर त्यांना वेळीच थांबवलं नाही की आपण स्वतःच किती इंग्रजी वापरतो ते आपल्याच लक्षात येणार नाही. तर भाषेवरून सांगायचं तर हिंदी ही आम्हा दोघांची सांकेतिक भाषा आहे. मुलांना काही कळू नये असं बोलायचं असलं की आम्ही आमच्या बंबैया हिंदीला साकडं घालतो पण मुलांनी मात्र घरात कटाक्षाने मराठी बोलावं यासाठीचे प्रयत्न सुरू असतात. आणि त्यामुळे काही मजेदार प्रसंग घडतात.

म्हणजे आम्ही जसं मुलांना त्यांनी इंग्रजी सुरू केलं की "मराठी मराठी" असं आठवण करून देतो तसंच आमचं हिंदी सुरू झालं की त्यांचंही "मलाथी मलाथी" सुरू होतं. दोघा भावंडांनी आपसात मराठी बोलावं म्हणून मी नेहमी जमेल तसं मराठीचं मार्केटिंग करत असते. त्यात मग ही तुमची "सिक्रेट लॅंग्वेज" असेल, कुणालाही कळणार नाही आपण चौघे काय बोलतोय ते, हे एक नेहमीचं (सध्या) यशस्वी असणारं एक गमक आहे. त्यातून घडलेला हा एक छोटा प्रसंग. अगदी ताजा. मी दुसरं काहीतरी काम करत असतानाचा बाबा आणि मुलामधला संवाद.

मु - बाबा मला इंडियामध्ये लग्न करायचं आहे.

बाबा - छान. पण का रे आरुष?

मु - म्हणजे मला तीन तीन लोकांना माझी सिक्रेट लॅंग्वेज शिकवायला नको.

बाबा - तीन??

मु - हो दोन बेबीज आणि एक आई

मी तर उलटी पालटी होणारच होते तेवढ्यात आणखी एक निरागस स्टेटमेंट

"बाबा, मुंबईला हॉस्पिटल असतात नं?"

बाबा आणि आई दोघंही आपलं फ़क्कन येणारं हसू दाबून गप्प. मी माझ्याच डोक्यात टपली मारून घेणार आहे. कुणी सांगितलं होतं सांगायला की तुला आणि तुझ्या भावाला हॉस्पिटलमधून आणलं होतं? बरं आम्ही एक सांगितलं पण ते या दाराने बाहेर पडेल हे मात्र आम्हाला कसं कळणार :)

इथून पुढे मुलाला कुठली माहिती दिल्यावर ती कशाप्रकारे प्रोसेस होऊन बाहेर पडेल मी काहीच सांगू शकत नाही. पण हा प्रसंग मात्र नोंद केल्याशिवाय राहवत नाही.

मराठी असे....

मूल झालं की त्याच्या वाढीच्या टप्प्यामध्ये त्याचं बोलणं हा एक मोठाच टप्पा. त्यात आमच्यासारखी दूरदेशी राहणारी मंडळी या टप्प्यात जास्त धास्तावलेली कारण आसपासचं वातावरण वेगळ्या भाषेतलं. मग आपलं मूल कोणती भाषा बोलेल? 

आरुषच्या वेळेस ही चिंता नव्हती, कारण मी त्याच्यासाठी साधारण दोनेक वर्षे पूर्ण वेळ घरी होते. त्यामुळे सुरूवातीच्या काळात त्याच्या कानावर भरपूर मराठी पडेल हे आपसूक झालं. ऋषांकसाठी मात्र ती सुविधा नव्हती. मी तो सहा आठवड्याचा असतानाच कामाला सुरूवात केली आणि त्यातही आई आल्यामुळे निदान मी त्याला घरी ठेवू शकले पण तरी आठेक महिन्याचा असतानाच तो पाळणाघरात जायला लागला. त्यामुळे त्याच्याकडे मराठीपेक्षा इंग्रजीचा शब्दकोष वाढायला लागला. मग ती वर म्हटलेली चिंता सतवायला लागली.

साधारण दोन वर्षाचा तो होणार तेव्हा त्याची हळूहळू बोलायची तयारी होतेय हे कळतानाच आमचा मायदेश दौरा झाला आणि परत आला तो पोपटासारखा मराठी बोलायला लागला. आता फ़क्त एकच करायचं घरात आग्रहाने मराठीच बोलायचं. एकाचं वय वर्षे साडे चार आणि दुसरा दोन असे दोघं अगदी शुद्ध नसलं तरी बर्‍यापैकी मराठीत बोलताहेत हे आजच्या मराठी भाषा दिनाच्या निमित्ताने विचार करताना बरं वाटतंय.

म्हणजे आधीही एका पोस्टमध्ये म्हटलं तसं ही मुलं इंग्रजी भाषेत शिकतील, त्यांच्या आसपासचे त्यांचे मित्रमैत्रीण शिक्षक सारेच दुसर्‍या भाषेत बोलणारे असले तरी त्यांची मराठी मात्र अशीच कायम राहावी. निदान आई-बाबा, आजी-आजोबां आणि नातेवाईंकाशी तरी त्यांनी मराठी बोलावं इतका आग्रह कायम राहिल. याहून पुढे मराठी साहित्यातही त्यांना रस वाटावा...पण सध्या माझ्या खयाली पुलावापेक्षा कालच दोघांची एक बर्‍यापैकी मराठीत गोष्ट वाचतानाची चित्रफ़ीत केली आहे..पाहुया कशी आलीये ती....

मराठी भाषा दिनाच्या शुभेच्छा. 

अलाश्काची गमत

हाय..हो मला नं कुणी दिसलं की पहिलं हाय कलायला आव्वतं..पन आज हाय केल्यावर नंतल शगलं शिलियश म्याटल आहे.

आई बोल्ली का तुमाला? ती आनि बाबा आमाला मोथ्या बोतीतून तिथे लांब घेऊन गेले होते अलाश्काला. त्यांना रिलॅक्स का कायतरी व्हायचं होतं आनि फ़िलायचं पन होतं. मला पन बाड इगल बगायचा होता पन तो आई-बाबाला दिशला तेवाच मी कालसीट मदे झोपलो होतो. पन तुमाला माहिते का तिथे खूप सालमन फ़िशी पन होते. तेच बाबाला बगायचे होते.

मग त्यांनी एक कुथलीतली जागा शोधली. खलं त्यांनी नाहीच शोदली कालन त्यांना कुनाला लस्ते विचालायला आव्वत नाई. आईने पाल्क लेंजलला विचालं आनि तिने त्यांना शांगितलं तिथे जा तल हे दोगे लगेच चला तिथे. तली नशीब मी तोपलयंत जागा जालो होतो ते. मग गालीतून उतलल्यावर आई, बाबा, दादा आनि मी माज्या स्तोलरमध्ये अशं निगालो.

बाबाला फ़िशी खूप आवलतात. म्हंजे पालायला पन. आईला आनि आमाला पन आवलतात पन ते खायला आनि आईला तर काहीच पालायला आवलत नाई. खलं म्हंजे मला तो काकाचा डॉगी आवलतो पन आई नुस्ती घाबलते आनि त्यात दादापन म्हनून आमी कदी कदी साशा आंटीकले तिची म्यावी बगायला जातो तल त्याला पन आई घाबलते. खलं तल तो मला ओलखतो. पन जाउदे. आई कुथे मला मासे पालायाला देनाल म्हनून आमी त्या पार्ल्कमदल्या ब्लिजवल उबं लाहून ते क्लॉस कलनाले सालमन बगत बसलो. बाबाने खूप फ़ोतो काडले. आमचे नाई फ़िशीचे. 

मग आई म्हनाली माझा आनि लुषांकचा पन काड नं एक फ़ोतो. त्याने काडला पन त्याला अजून सालमन बगायचे होते आनि आईला वॉक कलायचा होता. दादाला माज्या स्तोललमद्ये बसायचं होतं. मला काय कलायचं होतं ते आता मला आथवत नाई. पन सगल्यांना वेगंवेगं कायतली कलायचं होतं. म्हनून आई बाबाला म्हनाली मी जला तिथे जाऊन बगते बीचवल जाता येतं का? बीच म्हनजे नदीचा बीच...त्याला काय म्हनतात बलं हं किनाला तर तिथे..बाबाने लगेच तिला मला घेऊन जा म्हनून सांगितलं..आई म्हनते तो नेहमी अशी वाटनी कलत असतो. ही दोगं कदी मोथी होनाल काय माहित? 

मग आई आनि मी मस्त निगालो.तिथे खूप हिलवीहिलवी झाली होती आनि थोलं चालल्यावल पायल्या होत्या.तिथेच तो बीचपन दिसत होता. पन मी पलेल म्हनून आई मला म्हनाली  बाबू मी तुजे फ़ोतो काडते मग आपन पलत जाऊ. मी तरी उतलत होतो पन तिला मला हेल्प कलायची नव्हती मग आमी पलत आलो. येताना आमाला एक बुक दिशली. तिते लोकांनी तिते आले म्हनून नाव लिहिलं होतं. 

आईने आमची नावं पन तिथे लिहिली आनि आमी पुले परत त्या ब्लिजवल आलो तर बाबा आनि दादा (आनि हो माजा स्तोलल पन) गायब. आईला वातलं ते पाल्किंग लॉतला असतील म्हनून तिथे गेलो तल तिथे पन कुनीच नाय. आता आई म्हनाली आपन पलत तिथेच ब्र्लिजवर जाऊ. मध्ये लस्त्यात तिने एक दोन आदीपासून लोकं होती त्यांना पन विचाललं  पन कुनीच बाबाला पाहिला नव्हता. आई तली अशी हेल्प घेते बाबाने कुनाआच विचालं नशतं. अशं आम्ही कितीतली वेला ब्लिज आनि पाल्किंग लॉतला गेलो आनि मला आता भूकपन लागायला लागली. सगलं सामान गालीत आनि आईकले चावीपन नाई. 

त्या तिथे कुथलाच फ़ॉलेल्स्ट लेंजल पन नव्हता..आनि आई म्हनाली की सेलफ़ोनला लेंज पन नाई. बापले..मी खलं तर भूक लागली म्हनून पन ललायला लागलो आनि मला  बाबा आनि दादापन पाहिजे होते...मग आई तिथे नवीन लोकं आतमध्ये जात होते त्यांना पन म्हनाली की बाबा दिशला तल पलत पाथवा. तिने कुथेतली जाऊन ती फ़ोनची लेंज आनली (माजी आई इंजिनियल आहे नं.मग तिला लेंज नको का आनता यायला?) तल नेमकं बाबाने फ़ोन उचलला नाई. मग तिने त्याला सांगितलं तू इकलेच ये म्हून. पन किती वेल कोनीच आलं नाई. आता आईपन ललनार होती पन ते काम मीच केलं. 

मग आई म्हनाली आपन परत बीचकले जाऊ. तल त्या लस्त्यावल पन कोनीच दिशलं नाई म्हनून आईने जोलात हाका मालायला सुलुवात केली. मी पन ओलललो "बा.....बा....." "दा......दा..." मग लांबून दादाचा आवाज आला...मग आमी थांबलो तर ते कुथून तली वलून येत होते...आईने मला उचलून घेतलं कालन हाका मालुन मी दमलो होतो नं? आनि मग बाबा आनि दादा पन आमच्याकले आले...खलं म्हंजे बाबा आनि दादा हलवले होते आनि मग त्यांनी आमालाच आमी हलवलो म्हनून सांगितलं...

त्यादिवशी आई बाबाबलोबल अजिबात रागावली नाई. ती फ़क्त म्हनाली चल बोतीवर पलत जाऊया. आनि तो आमचा पहिलाच दिवस होता म्हनून मग त्यानंतल कदीच गाडी लेंट कलुन अलास्काच्या जंगलात फ़िलायचं नाई हे आईने बाबाला शांगितलं आनि बाबा पन हो म्हनाला.मला पन बलं वातलं कालन कालशीतमध्ये शालखं बसन्यापेक्षा बाबाकडे अप्पी बली पलते. 

मला माहिते आईला वातलं जल त्या जंगलात बेअल आला अशता तल? आनि आमी कशं बोलवलं असतं पोलिशाला पन...तिथे अजून थोल्या वेलाने कालोख जाला अशता तल? पन मी आईला शांगितलं मी होतो नं मोथ्याने हाक मालून बोलवायला? आदीच आईने हाक मालायला शांगितली असती तल मग मी आईच्या ब्लॉगवल कशा आलो अशतो? मागच्या वेली दादाने नंबल लावला तेवाच मी थलवलं होतं की मी पन एक गमत शांगायला येनाल आहे..तल ही माजी आनि दादाची गम्मत आहे...अलाश्काची गमत. 

बातचीत, बकबक .................. बीबी

"अगं काय म्हणतोय तो??"

"काही नाही रे .. ती बीबी दे त्याला त्याची"

"कुठली बीबी...मला नाही दिसत आहे ती??"

"अरे असं काय? काउंटरवर बघ..मी पाण्याच्या जगाच्या मागे लपवलीय...नाहीतर तो सारखी मागतो?"

"दिसली दिसली.... ऋषांक, ही घे तुझी बीबी"

वरचा सुसंवाद हा "बीबी"बद्दल आमच्या घरात आजकाल रोज घडत असलेल्या असंख्य संवादांपैकी एक आहे असं म्हटलं तर?? आई गं...म्हणजे ऋषांक आल्याची बातमी ज्यांनी वाचली असेल ती लोकं म्हणतीय अगं सव्वा वर्षाच्या मुलाला आत्तापासून कुठल्या "बीबी" ची सोय करतेस...म्हणजे मुलामुलींच्या गुणोत्तरांमधलं देशातलं मुलींच घटतं प्रमाण पाहता खरं तर तसं करावं का आतापासून असा एक विचारही आम्ही दोघांनी करून पाहिला आहे. त्यामुळे आजकाल आमच्या ज्या भारतीय मित्रमैत्रीणींना मुली आहेत त्यांच्याशी आम्ही जरा जास्तच सलगीने बोलत असतो..पण या पोस्टीचा विषय हा नाहीये...मग हे नमन कशाला?? 

बरं जाऊदे तुम्ही चीची ची गोष्ट वाचलीय?? हे नमन नाही...या पोस्टेचं कारण चीचीच आहे..म्हणून चीचीचा उल्लेख झाल्याशिवाय ही पोस्ट खरं तर सुरूच होऊ शकत नाही.....

तर आरुष बोलायला लागला तेव्हाचे दिवस आठवून आम्ही "चीची" हा आता विस्मरणात गेलेला शब्द आमच्या घरात पुन्हा इंट्रोड्युस करून पाहिला..पण "काय चाललंय या लोकांचं?" या पलिकडे छोट्या राजांनी त्याला महत्व दिलं नाही...किंबहुना चीचीच काय च वरून आलेला कुठलाही शब्द तो अजून बोलायला लागला नाही... 

अरे हे काय?? आता तो थोडं थोडं बोलायला लागला हे सांगितलंच नाही की काय मी??? अरे हो...म्हणजे झाले त्याला आता बरेच महिने....या वर्षी ब्लॉगवर सगळंच पेंडिंग होतंय...पण तरी मी आय टीत असल्यामुळे अपडेट्सचं महत्व माझ्याशिवाय कुणाला माहित असणार शिवाय काय आहे मूळ उत्पादनात काही राहिलं तर सपोर्ट पॅक्स आहेतच... (काही नाही सतत सपोर्ट पॅक अपग्रेडट्सवर काम केलं की असले फ़ाल्तु जोक सुचतात मलाही...तर असो)

कुठे होतो आपण?? ह्म्म...बातचीत....

साधारण "बोलणं किंवा बातचीत" जरी आधी ऑ...ब्यळ्यॅक....व्यॉ....आणि तत्सम बकबकीने सुरू झालं तरी शेवटी ते खाण्याविषयीच्या शब्दापासून सुरू होण्याचा आपल्या मोठ्या भावाचा पायंडा लहान्याने पण सुरू केला हे त्याने त्याच्या चिरिओजना मागच्या नोव्हेंबरमध्ये "मा मा" म्हणून सिद्ध केलं...पाळणाघरात "आई"ऐवजी हा माझा मामा करणार का असा समज होणारच होता पण मामा म्हणजे कुठलंही फ़िंगर फ़ूड हे त्यांना मी लगेच क्लियर केलं...हो उगाच मधल्यामध्ये मी का मामा?? लागा रे त्याला परत "बाय आय" म्हणवून शिकवायला....:)

तर असं बरेच दिवस "मामा मामा" म्हणून त्याने आपल्या पोटाची सोय केली पण पुढे काय? त्यामुळे ते आम्ही वर म्हटलेलं "चीची" त्याला शिकवून पाहिलं. पण त्यानंतर त्याने सरळ "पी पी" म्हणजे अर्थात पाळणाघरात डायपर बदलायला जाताना म्हटलं जातं ते आम्हाला शिकवून टाकलं....त्यामुळे खरं तर आमचीच सोय झाली कारण आता दोन दोन लहान मुलांचं करण्यात गुंतलेलो आम्ही त्याची "पी पी" बदलायची असेल तर बिचारा त्याचा तोच आम्हाला सांगेल..कसं??

पण "चीची"ची सोय मात्र होत नव्हती... मला त्याला दुधाचा सीपी कप देताना "हे घे...आता पी पी" असं म्हणायची सवय आहे....पण त्याने स्वतः तिथे मात्र पाळणाघरातल्या "पी पी" ला झुकतं माप दिल्याने आता पुढे काय हा मागचा प्रश्न होताच... शिवाय मोठ्या भावाला आता आपण लहानपणी चीची म्हणायचो हे आठवून दिल्याने तो आणि बाबा सारखं चीची करायला लागले होते...मग मीच कंटाळून म्हटलं, "अरे कदाचित डायरेक्ट दूध म्हणेल किंवा दुदु...जाउदे किती चिचकारताय ते???"

आणि एक दिवस साहेब सकाळी उठल्यापासून  "बीबी बीबी" करायला लागले...मला तर काय कळत नव्हतं... हो मी जगातल्या इतर सर्वसाक्षात्कारी आईवर्गात मोडत नाही...म्हणजे सगळं स्पष्ट कळल्याशिवाय मी काही बधणार नाही हे कळल्यावर मग मी स्वयंपाकघरात काम करता करता शेवटी एका सिपीकपकडे अत्यंत आशेने पाहून मग "बीबी बीबी"चा धोशा पुन्हा लावल्यावर मात्र तो सर्वसाक्षात्कार मलाही झाला.....मी तर एकदम किंचाळलेच... 

"अरे हे बघ तो बीबी म्हणतोय कारण त्याला सिपी कप हवाय.." इति मी....

"ये.....य" हे घरातलं एबीसीडीचं चित्कारणं...

"सही..." आपला मुंबईकर..

आणि अशा प्रकारे बीबीचा जन्म झाला म्हणजे "या" बीबीचा जन्म झाला ....:) म्हणजे "पी पी" मधला "पी" हा शब्द आधीच एका जागी गेल्याने त्याला उच्चारणारं दुसरं आणि "प"सारखा उच्चार असणारं अक्षर "ब"..."पी" च्या ऐवजी "बी"..आणि आई "पी पी" म्हणतेय तर तिची लेट ट्युब पेटवायला "बी बी" इतकं जबरी डोकं हा इवलुश्या पिल्लाने चालवलंय असा मी तरी (थोडं जास्त विचार करून) निष्कर्ष काढला आहे....आता त्याला पाणी, दूध किंवा काहीही प्यायला हवं असेल आणि त्याने एकदा "बीबी" म्हटलं तरी लगेच आम्ही "बीबी"ला हाजिर करतो....:) हो चीची सारखं हा शब्द स्पेसिफ़िक नाहीये...तो थोडा लिक्विड या अर्थी शोधलाय त्याने...म्हणजे त्याला अजून भरपूर बोलायला शिकायचं आहे नं? मग एकाच शब्दावर किती पी एच डी करणार?? 

त्यानंतर (आधी म्हटलं तसं ही पोस्ट उशीरा लिहिल्यामुळे) बरेच शब्द/स्लॅंग इ.इ. आमच्या शब्दकोशात वाढले आहेत...बीबीच्या वेळी जी मजा आली ती प्रत्येकात यायला हवी असं काही नाही..पण शब्द शिकण्याची ही फ़ेज मला फ़ार आवडते...आणि सध्या मी पुन्हा एकदा तेच करतेय.....या सगळ्याचा पालक म्हणून आनंद घेतं....लेट ट्युब असली तरी मजा येतेच नं राव? म्हणजे बघा नं,मोठा भाऊ धाकट्याला म्हणतोय, 

"मी तुला तुझी बीबी देऊ?"

आणि आई-बाबा त्याला म्हणताहेत....

"आरुष तू तुझी बीबी घे.....आणि ऋषांकला त्याची दे" (खरं तर त्याची चीची होती पण आता बीबीचा जमाना आहे) 

आठवून आठवून सगळी वाक्यं लिहिली तर फ़ार मजा येईल..पण आता "ऋषांकच्या बीबी"ला महत्व द्यायला होतं म्हणून बीबी पुराण आवरतं घेते.. तुम्ही तुमच्या कल्पनाशक्तीला वाव देऊन अशी काही वाक्य स्वतःच बनवा. .. :)

आजच्या मदर्स डेच्या निमित्ताने मला दोन छान बक्षिसं मिळाली आहेत...एक आहे शाळेत स्वतः वाफ़ा बनवून, बी पेरून आणि पाणी लावून थोडंसं मोठं केलेलं एक छोटंसं रोप आणि दुसरं शाळेतल्या क्रिएटिव्ह सेशनमध्ये बनवलेलं हाताच्या ठशांचं एक छोटंस पेंटिंग....माझा मदर्स डे स्पेशल करणार्‍या माझ्या पिल्लांसाठी ही एक छोटी गमतीशीर पोस्ट...आणखी काही वर्षांनी आठवेल का त्यांना हे सगळं??? :)

जंबो,मिकी, वन रुकी, कॅलिफ़ोर्निया.....वॅ वॅ वॅ...

आई-बाबा समल हाये समल हाये म्हनुन किती दिवस सांगतात की आपन कॅलिफ़ोर्नियाला जायचं..मला पन ज्यायचं..कॅलिफ़ोर्नियाला जंबोमध्ये जाताता....मला जंबोमध्ये बशायचं..जंबो हॅंगलमध्ये हाये...

किती सकाली उथवलं आईने..ते पन आम्हाला घ्यायला टॅक्सीवाला आला..मला तिथेच उजुन थोला वेल ज्योपायच्यं होतं पन आईने उचललं...जंबो मस्त उलतो पन माज्ये डोले मित्ले वात्तं...

आता दुस्ल्या जंबोमध्ये बशायचं..पन मला पन ती चाकावाली बॅग पायजे बाबा.....बाबा मी तुजा फ़ेंद नाहीये मी आईचा फ़ेंद हाये..ती मला बॅग पकलायला देते....

नाई, हे कॅलिफ़ोर्निया नाहिये...आई आनि बाबा कशाला हसतात? त्यांना माइतेका कॅलिफ़ोर्नियाला वन उकी असते... ती ती लायटनिंग मक्वीन आनि मेटल...ते कुथे हायेत?? ही तर दुसली गाली आनि हॉतेल हाये...

बाबा, तो बघ मिकी....तो मला जवल नको...मला मिनीबलोबल पन फ़ोतो नको...

बाबा मला डम्बोमध्ये बशायचं...बाबा आता आपन ज्यायचं?? कदी येनार नंबर....आई तू पन ये....लुशांकला आजीकले नको.....

मजा आली...मला उजुन बशायचं....आपन हॉतेलमध्ये ज्यायचं का?

बाबा मला पन तुज्याबलोबल ब्लेक फ़ास्टला यायचं....मला वॉफ़ल पायजे....

आई, ती बग वन उकी आनि मेटल पन हाये........बाबा हो आपन कॅलिफ़ोर्नियाला आलो....:) बाबा मला मक्वीनच्या आतमध्ये बशायचं....लेडियेतल स्प्लिंग कुथाय....मग बाबा आपन पलत यायच्यं??

आई मला या गालीत नको....ते आपल्याला कुथे नेनार? हॉलिवुल कशाला? आई स्टाल वॉक कशाला कलायचा?

मला ही पापा नको मला वलन भात पायजे...बाबा, आई म्हंते ती आईस्क्लिम गेनार...तुला पन पायजे का? आईने मला चॉकोलेतचं दिलं.. ते फ़क्त माझ्यासाथी...बाबा आनि आई उजुन दुकानात काय कलतात..मी आजोबांकडे जातो...आजोबा कुथे....मला दिशत नाहीत ते...पुले हायेत का? कुथे गेले सगले??? पार्किंग लॉतमध्ये आमची गाली कुथे?? आई कुथे?? मला आई पाहिजे??? वॅ..........वॅ..............

ही बाई कोन?? ती मला पलत दुकानात कशाला नेते?? वॅ...........वॅ..............

’आलुष, आलुष’ आई ओलत्तेय....ती माजी आई हाये...मला दिशली..तिच्याबलोबल तो पोलीसमामा काय कत्तो???त्या बाईकडे आई पन ललते आनि मी पन....ती बाई थुप चांगली होती आई ललत ललत बाबाला सांगते...आजी आनि आजोबापन आईला काय काय सांगत असतात....आता आई मला न सांगता उचलुनच ल्हाते...तो द्रायव्हल काय तरी घलं दाखवतो पन ही लोकं कत्ती घेऊन बसलीत....आज रातली पिजा खायचा का बाबा?

बाबा पलत कशाला जायचं....पलत जंबो येनाल? आपल्याला घ्यायला? मला मिकीचा बलुन जंबोमध्ये न्यायचा होता..पन ते जंबोमध्ये बलुनला नेत न्हाइत....बाबा आपन कॅलिफ़ोर्नियालाच लाहुया का??

भागलेला चांदोबा......

मागे कधीतरी मी चांदोबाचं गाणं फ़ुलोरामध्ये टाकलं होतं..त्यानंतर त्या इवलुश्या आयुष्यात अनेकविध गोष्टी,गाणी, प्राणी, वस्तू येत गेले...पण चांदोबा बहुधा जास्त लक्षात राहिला असं वाटतंय...अगदी आजचीच गोष्ट...

रोज झोपताना सर्वात प्रथम "आजीबलोबल झ्योपायच्यं"चं पालुपद सुरु होतं. जास्त करुन तिलाही दोन्ही नातवांना वेळ द्यायचा असतो आणि मला तिला शारिरिक कष्ट जास्त पडू नये म्हणून धडपडायचं असतं..त्यात चांदोबाचं गाणं जास्त लाडकं..आमच्या घरात मला आणि माझ्या आईला असं मध्येच एखादी गाण्याची लकेर घ्यायची सवय आहे...आरुष आसपास असताना चांदोबाच्या गाण्यातलं एखादं वाक्य सुरु करुन सोडलं तर हमखास त्याच्या बोबड्या आणि मोठ्या आवाजात पुढे नेतो...(घरात दोन-दोन लहान मुलं असताना आम्ही तोंड उघडलं की चांदोबा,इंजिनदादा आणि तत्समच पहिल्यांदी नंबर लावतात हे आता कंसात सांगायला हरकत नाही) त्यात नेमकी त्याच्या खेळण्यात एक प्लास्टिकची माशी मिळाल्यामुळे तर काय सोनेपे सुहागा सारखं प्रात्यक्षिक दाखवायचं असतं...मग सुट्टीच्या दिवसांत किंवा पाळणाघरातून परत आल्यावर ती माशी त्याच्या तावडीत सापडलेल्या खाण्यात पडल्यामुळे राहिलेला एक उपाशी चांदोबा आमच्या घरात कायम फ़िरत असतो. आणि आजीच्या आरुषची पापा खाशील का या ऍडिशनला आपला ऋषांकची पापा खाशील का म्हणून एक एक्स्ट्रॉ डब्बा पण जोडला जातो...’हा गाणार’ म्हणता म्हणता कविता करणारच्या कंक्लुजनला यावं लागतं मला इतकं इंस्टंट काय काय सुरु असतं...या तेलात तळलेलं कंल्कुजन म्हणजे चांदोबा ऑल टाइम फ़ेवरिट...

अरे हो ब्याक टु आजचीच गोष्ट.........

आज मात्र पाळणाघरातली दुपारची झोप न घेतल्यामुळे अर्ध जागेपणी, अर्ध झोपेत आमच्या भाषेत सांगायचं तर रुटीन सुरु होतं...शेवटी आंघोळीनंतर ’जय जय बाप्पा’लाच भोकाड पसरल्यामुळे मीच पुढे झाले आणि बाबाकडून ताब्यात घेऊन स्वारीचं आणखी डोकं चालायच्या आत ’चल झोपायला जाऊया’ म्हणून आत नेलं..

तो तर भानावर नव्हताच पण बहुधा मी पण जे काही काम अर्धवट टाकून आले होते त्याच्याच विचारात असावी, म्हणून कुठलं तरी सुचेल ते गाणं आमच्या आतापर्यंतच्या टिपिकल झोपेसाठी हिट टोनमध्ये सुरु केलं..(या टोनला शब्दात पकडायचं मी सोडतेय...घरोघरी याची आपापल्या पिलांसाठी क्लिक होणारी व्हर्जन्स असणार त्यामुळे भावना नक्की पोचतील...)

’मला नीत पकल’ अर्धवट झोपेतली सुचना क्र.१

’बरं बाबा’..रॉकिंग चेअरमध्ये दोघांची बैठक नीट करुन मी पुन्हा आधीचा टोन सुरु केला...

’चांदोबाचं म्हण" झोपाळलेली सुचना क्र.२

’चांदोबा चांदोबा कुठे रे गेला...." पोराने लगेच गुडुप झोपावं म्हणून किंवा स्वतःच्याच तंद्रीत असल्याने डायरेक्ट शेवटच्या कडव्याने सुरु झालेली आई.

"नाई, आधी भागायचं...." झोपाळलेली (???) सुचना क्र. शेवटची...

आईचा मोठा ऑ.......................एक छोटा पॉज आणि अगदी हापिसातल्या बॉसचं पण कधी इतक्या वेळेवर ऐकलं नसेल त्या तत्परतेने "चांदोबा चांदोबा भागलास का................

आई-बाबांवर रुसलास का"ला येईस्तो ऐकु येतो तो संथ लयीतला श्वास..

दिवसभर खेळून दमलेला एक छोटुसा थकला-भागला जीव त्याच्यासाठी आता पुर्वीसारखा वेळ देऊ न शकणार्‍या आईच्या खांद्यावर अजीबात न रुसता झोपुन गेलाय..किती छोट्या असतात काही काही वेळा त्यांच्या अपेक्षा नाही??

 

निदान आज झोपतानाची तरी......:)

अप्पी आव्वी इ.इ..........

अप्पी आणि आव्वी या दोघी नक्की कधी आल्या आमच्याकडे ते सांगणं कठीण आहे पण बोलका पोपट जेव्हा वटवट कम कटकट ज्यादा करायला लागला तेव्हाच या जुळ्यांनी आमच्या घरात आधी चंचु आणि मग बुधला प्रवेश केला हे नक्की...(आयला काय मोठ्ठ वाक्य झालं दोन दोन आणि, दोन दोन नक्की....नक्की अर्थपूर्ण झालंय नं??निदान निरर्थक तरी नसेल ...पण फ़ारा दिवसांनी बरहा हाती घेतल्यावर मोठ्ठं वाक्य आणि त्याहून मोठ्ठा कंस वाचक सहन करतील...(किंवा ही पोस्ट इथेच सोडतील तरी) हो मान्य आणखी एक कंस?? पण करते, इथंच पूर्ण करते) हां तर कोण त्या अप्पी आणि आव्वी त्यांनी काय इतकं घोडं मारलंय की तडक बरहाला (आणि अर्थात वाचकांना) पिडतेय ही बया असे अनेक प्रश्न इथवर आलेल्या वाचकांना पडले असतीलच तर त्याचीच उकल करण्याचा हा पोस्टप्रपंच...

तर पार्ट वन कोण या भवान्या...आणि त्याही जुळ्या...म्हणजे अगदी जुळ्याच आहेत का ते माहित नाही पण आमच्याकडे मात्र आव्वी आली की अप्पी करावीच लागते आणि अप्पी केली नाही की मग आव्वीला यावं लागतं.....त्यामुळे मला तरी त्या जुळ्याच वाटतात...

म्हणजे झालं असं "मला वलती उचल" इतकं मोठं मराठीत म्हणण्याऐवजी आमच्या पोपटाने सरळ ’अप’ म्हणजेच वरती या शब्दावरुन आम्हाला "अप्पी अप्पी" या शब्दाने लक्ष वेधायला सुरुवात केली...माझ्या पिढीतल्या इतर अनेक एक्साइटेड आई-बाबांप्रमाणे आम्ही पण "अले वा हा तल अप्पी म्हणतो" म्हणून स्वतःच बोबलं कौतुक.....

हो त्याच्याऐवजी आम्हीच बोबडे बोलु कॅटेगरीत असतो नेहमी..कधीकधी वाटतं एकमेकांशीपण बोबलंच बोलु..."काय ले आज ममं घली कलायचं की बाहेलुन आनु?" असो..

तर अशी ही कोडकौतुक करत घरी आलेली अप्पी आणि इथल्या डेकेअर नामक प्रकाराची हवा लागल्यामुळे तिथे काही इवलुसं लागलं की "आय गॉट आव्वी" (आयला उगाच युव्ह गॉट मेल का आठवतंय मला..जाऊदे....लहान मुलांबरोबर राहिलं की आपल्याला पण तो कमी एकाग्रपणा का काय म्हणतात तो गूण लागतोच थोडा त्याचाच प्रभाव आणि काय?)

तर त्या "आय गॉट आव्वी" मधली आव्वी...या दोघींनी कधी गळ्यात गळा घातला आणि मग नंतर आम्हाला गंडा घातला काही कळलंच नाही....

सक्काळी सक्काळीच या जुळ्या अवतरतात..पांघरूणातच त्यांचा संचार सुरु होतो....कितीही वाजता उठलं (किंवा उठवलं) तरी झिंगल्यासारखं गादीवरून आमचे पाय खाली टेकवुच शकत नाही अशा प्रकारे "अप्पी अप्पी" असं आधी मंद्र, मध्य आणि नंतर तार सप्तकात अप्पी ताई आपलं आगमन जाहीर करतात. पैकी तार सप्तक हे रौद्र कम रडकं रुप असल्याने लक्ष द्यावंच लागतं पण समजा नाहीच दिलं तर मात्र लगेच "आव्वी"मॅडम ताबा घेतात..म्हणजे आता सक्काळ सकाळी आणि तेही मऊ मुलायम गादी त्यावर त्याहून मुलायम कम्फ़र्टर (खरं सांगते इथल्या हवामानाप्रमाणे ज्याप्रकारे गादी, कम्फ़र्टर वापरले जातात त्यांचा इफ़ेक्ट असला नामी आहे की भूक कमी लागली तरी आईच्या हातचे दोन घास जास्त खाल्ले जातात तसं झोप कमी असली तरी दोन तास जास्त झोपतील) तर अशा जागी हे कार्टं त्या अप्पी आणि पाठोपाठ आव्वीबाईंना बोलवून खरं तर आम्हाला फ़ुल्ल टू गंडा घालतं पण त्याला शाळेत पाठवायची गरज आम्हालाच असल्याने आम्ही तडक अप्पी करतो आणि कुठे आव्वी, दाखव आम्हाला असे आमचे मूलमंत्र म्हणायला सुरुवात करतो..

एकदा का या जुळ्याचा इफ़ेक्ट होतोय असं दिसलं की कार्टं आम्हाला दिसेल तिथे कोंडीत आपलं अप्पी-आव्वीत पकडतो..काही (या काहीचं उत्तर इज गोइंग टू बी वन मोर पोस्ट पण आय अ‍ॅम नॉट गोना पकाव माय वाचक्स मोर) कारणाने आईचा आवाज चढतो असं दिसलं की रडव्या सुरात अप्पी अप्पी सुरु होतं आणि आपण अर्थातच तरी लक्ष दिलं नाही की आव्वी का बहाना सुरु...माहित असतं तरी दया येते आणि मग काय तोच तो मूलमंत्र...कुते आव्वी..कधी कधी जास्त डोक्यात गेलं की आव्वीवरचे उपाय अर्थातच थोडे कडवे म्हणजे उंच खुर्चीवर बसवणं किंवा त्यावेळी सुचेल ती धमकी असेही असतात..पण या जुळ्या काही आपली जागा सोडायला तयार नाहीएत..

नेहमीच अप्पी प्रथम येते असं नाही...खूप लागणारं नसेल पण उगाच थोडा धक्का लागलाय पण आमचं नसलेलं लक्ष वेधायचं असेल तर मग आव्वी आव्वी म्हणून चित्कारायचं आणि आपण काणाडोळा करत नुस्ती नजर फ़िरवली तरी लगेच "अप्पी अप्पी... मला अप्पी दे"...हे अप्पी दे म्हणजे एखादी वस्तू दिल्यासारखं केलं जातं...खरं तर ते ध्यान बघताना जबरा हसायला येत असतं पण तो खोट्या आव्वीचा खरा सिरियसपणा तोंडावर आणून कधी मी ती अप्पी देते हे माझं मलाच (आणि अर्थातच बाबाची टर्न असेल तर त्याचं त्यालाच) कळत नाही...

अशा या जुळ्या अप्पी आणि आव्वी..कोंबडी आधी का अंडा सारखं अप्पी आधी की आव्वी ते त्याच्या करवित्यालाही माहित नाही..पण येतात जोडीने आणि गमती-जमती करुन जातात...

अगदी आत्ता ही पोस्ट लिहिताना पण खरं तर बरंच काही सुचलं होतं पण बाबाचं एका यंत्राबरोबर काही सुरु होतं तिथे आपल्याला प्रवेश नाकारला जातोय हे लक्षात येताच चिरंजीवांनी माझ्या दिशेने आव्वीचा बोर्ड फ़डकावला आणि माझ्या लेखनचिंतनात (की विवंचनेत?) असल्याने नेम बरोबर लागला...मला एक मिन्टं आपण खर्‍या आव्वीशीच डील करतोय असं वाटलं आणि मग गळ्यात हात घालुन मांडीवर बसल्यावर ही लबाडी अप्पीसाठी होती हे मला कळलं..पण आता रडं थांबवायला आणि तेही अप्पी-आव्वीवालं रडं थांबायला कुठलंही डायव्हर्जन थिअरम चालतं हे लक्षात आलं माझ्या..मी पण कुथे आव्वी च्या उत्तरादाखल कुठेही नेलेलं बोट चक्क सायकलला?? सायकलला आव्वी होते का? मग आपण तिला हॉप्पिटलमध्ये नेऊ हं...असं कैच्याकै बडबडून डायव्हर्जन थियरमचं रुपांतर कंफ़्युजन थिअरममध्ये केलं आणि या जुळ्यांना त्याच्या डोक्यातुन (तात्पुरतं का होईना) ढकलून दिलं...

आणि हा अप्पी आव्वी ब्रेक घेतल्यामुळे आणखी काय सांगायचं होतं ते आठवत बसले तर ही पोस्टही कायमची ड्राफ़्टात जाईल..

म्हणून इति अप्पी-आव्वी पुराणं संपुर्णम....

सरत्या वर्षाच्या आठवणी...बाळ उतरे अंगणी

कुठल्याही वर्षात भलं-बुरं दोन्ही वाट्याला येणार हे कुणी न सांगता ठाऊक असलेलं सत्य. गेल्या गोष्टीच्या बेरीज-वजाबाकीला अर्थ किती याचा हिशेबही तसा व्यक्तिसापेक्ष बदलणार त्यामुळे हा आढाव घेतला तरी येत्या वर्षात पुन्हा नवी गोळाबेरीज होणार हेच खरे. २०१० कडे या दृष्टीने पाहिले तर माझ्याकडे घडलेल्या मुख्य घटनांचं सार म्हणजे एका नवीन जीवाचा जन्म.
त्याच्या आगमनाची सूचना ते त्याला हातात घेणं सारंच पुन्हा एकदा नव्याने अनुभवताना हे वर्ष कसं संपलं कळलंच नाही...अगदी आजुबाजुला होत असलेल्या काही कटू घटनांसकट...हा एकच जीव पण त्याच्यामुळे हे वर्ष कायम आठवणीत राहावं असंच..
त्याला यायचं होतं २५ डिसेंबरच्या दिवशी..म्हणजे scheduled arrival होतं सांताक्लॉजबरोबर...शेजारी-पाजारी, मित्र-मैत्रीणी सर्वांना या तारखेची उत्कंठा असताना प्रत्यक्षात मात्र काही कारणांमुळे आमच्या लाडक्या डॉ. केनेडींनी २० डिसेंबर नक्की केली. अर्थातच हे आम्हा तिघांमधलं गुपीत होतं...घरी येऊन कालनिर्णय पाहिलं तर हे planned arrival होतं नेमकं दत्तजयंतीच्या दिवशी..खरं तर नाताळपेक्षा ही तारीख मलाही आवडली..मागच्या पोस्टमध्ये ही दत्तजयंती स्पेशल असल्याचं का म्हटलं होतं कळलं ना??
पण पठ्ठ्याने सगळ्यांना चकमा दिला आणि स्वारी १० डिसेंबरच्या दुपारी अवतरलीच...scheduled, planned अशा सगळ्या arrivalsना आपल्या जागी ठेऊन "ऋषांक" बाळाने आपण आपलं actual arrival स्वतःच ठरवणार याचा जणू ऐलान केला आणि सगळं विश्व पुन्हा एकदा बाळपावलांनी व्यापलं....

प्लान्ड सी सेक्शन, त्यात आम्ही दोघंच नव्या बाळाचं आणि अडीच वर्षांच्या आरुषचं कसं करणार या सर्व विवंचना माझ्या बाळानेच नैसर्गिकरित्या जन्माला येऊन सोडवल्या आणि दुसरं अपत्य, त्यातही मुलगा(च) असला तरीही पुन्हा एकदा आई होताना मी सारं काही विसरले...ते ’आपलं’ बाळ असतं ही एकच गोष्ट आईला पुरेशी असते आणि आईला सारी मुलं सारखी असतात हे माझ्या आईने मला बरेचदा सांगितलेलं तत्व या बाळाच्या जन्मांनंतर त्याला हातात घेतल्या घेतल्या लगेचच उमजलं.
खरं तर या ब्लॉगमध्ये मागचे काही महिने सारख्या सारख्या येणार्‍या खादाडी पोस्टांमुळे कदाचित ’दाल में कुछ काला है’ चा वास काहीजणांना लागलाही असेल पण ते नेमकं कसं सांगावं हे कळत नव्हतं..आणि ते अगदी छान प्लान करुन सांगुया म्हणून अगदी दत्तजयंती पर्यंत ब्लॉगवर टाकायचे ड्राफ़्टही नोव्हेंबरच्या शेवटी करत होते..अर्थात everything happens for a reason असं जे म्हणतात त्याप्रमाणे आत्ता या पोस्टद्वारे ते गुपित ब्लॉगवाचकांसाठी उघड करुन एका सुट्टीची सुरुवात (जी खरं तर आधीच झालीय) करतेय..
म्हणायला सुट्टी..पण हे न संपणारं आईपण खरं तर पहिल्यांदी आई झाले तेव्हाचंच आहे..आता त्या जबाबदारीत आणखी एका गोड बाळाच्या आगमनाने भर पडलीय. या बाळाच्या आगमनापासून आता त्याला पाळण्यात घालताना जे गाणं घरी वाजतंय त्यानेच रजा घेते.

या ब्लॉगवरचा आपला लोभ असाच ठेवाल ही आशा आणि २०११ साठीच्या शुभेच्छा....

आई, मला गोष्ट सांग ना....

’आई, मला गोष्ट सांग ना’ हे मी माझ्या आईला कधी सांगायला सुरुवात केली माहित नाही. आईला माहित असेल कदाचित तरी एकंदरित वाचनाचा छंद बर्‍याच आधीपासुन आहे हे खरं.पण तरी पुस्तकांचा नाद माझ्या मुलाला थोडा लवकरच लागला असं मला नेहमी वाटतं...म्हणजे गादीच्या कोपर्‍यात पडलेलं पुस्तक मी नावावरुन शोधत असताना त्यानं मला थोडंसं रांगता असण्याच्या काळात आणून दिल्याचं मला आजही आठवतं आणि त्याचं संपुर्ण श्रेय लहान मुलांसाठीच्या पुस्तकांना आणि इथल्या लायब्ररीमध्ये होणार्‍या स्टोरी टाइम या कार्यक्रमाला जातं.
अमेरिकेत मिळणारी लहान मुलांसाठीची पुस्तकं पाहिली तर दणकट पुठ्ठ्याची बांधणी, त्यातली मोठ्ठाली चित्र आणि अर्थातच लहानग्यांना रस वाटेल अशी सोपी भाषा व कथा.सारं कसं जुळून आलंय.लहान मुलंच काय मोठी माणसंही प्रेमात पडतील. निदान मी तरी पडलेय बुवा...मला काय सगळ्याच कथा नवीन...एक वाचायला सुरुवात केली की युवराज दुसरं पुस्तक स्वतःच घेऊन येतात, काही वेळा तर वन्स मोअर पण असतो, काही पुस्तकं तर मुलांना (आणि अर्थातच आईला) पाठ होतात की एखाद्या दिवशी नाही सापडलं तर सरळ साभिनय म्हणूनही दाखवलं जातं...
यावेळच्या मायदेश दौर्‍यात अशा प्रकारची मराठी पुस्तकं शोधण्याचा प्रयत्न केला पण नाही बा...मला काही तसं मिळालं नाही...लहान मुलांची पुस्तकं पण मोठ्यांनीच वाचावी असा शब्दांचा टाइप आणि मोजकीच चित्रं...ही पुस्तकं वाचताना मुलं इतक्या पटकन शब्द अर्थासकट शिकतात की त्यांना वेगळं समजवावं लागत नाही. या पार्श्वभूमीवर पाश्च्यात्यांचं नक्कीच कौतुक करावं असं वाटतं..अर्थात त्यांच्या किंमतीही तशाच असतात पण सगळीच काही विकत घ्यावी लागत नाहीत त्यासाठी आमचं चकटफ़ू वाचनालय कामी येतं की.
वानगीदाखल खालची चलतफ़ीत पाहिलीत तर तुमचं माझं मत एकच होऊन जाईल...खरं म्हणजे एकच पुस्तक वाचायचं म्हणून बसले, रेकॉर्डिंग करायचं बाबाच्या मनात आलं तर चिरंजीवांनी दुसरं कधी आणून आम्ही तेही वाचायला लागलो ते कळलंच नाही. ही दोन्ही पुस्तकं त्याची वय वर्षे दोनमधली लाडकी आहेत हे वेगळं सांगायला नको आणि हे पुस्तक वाचतानाचा आमचा दोघांचा संवादही थोडी-फ़ार मजा नक्कीच आणेल...नशीब त्याला ’आई, मला गोष्ट सांग ना’ हे वाक्य अजून म्हणता येत नाही ते नाहीतर नक्कीच माझ्यामागे भूणभूण वाढली असती....



यावेळच्या बालदिनासाठी ब्लॉगवाचक आणि त्यांच्या घरातील छोटे कंपनीसाठी माझिया मनाकडून ही छोटीशी भेट....बालदिन जिंदाबाद....

गुणी बाळ

आळस हा माणसाचा शत्रु आहे असं शाळेतल्या सुविचाराच्या फ़ळ्यावर शंभरवेळा लिहिलं तरी कंटाळा हा माणसाचा सगळ्यात जवळचा मित्र आहे हे प्रॅक्टिकली खरं आहे..निदान माझ्या बाबतीत तरी..

गेले काही दिवस एक कंपनीचा आणि एक क्लायन्टचा अशी दोन लॅपटॉपची बाळं घेऊन मी कामाची कसरत करायचा काहीबाही प्रयत्न करत असते.(कंटाळ्यावरुन सुरु केलंय तर क चा भरणाच होणार की काय??) पण गेले काही दिवस रोज सुरु करताना कंपनीचा लॅपटॉप कुरकुरतोय, तर बघुया म्हणून नाही.खरं म्हणजे लगेच ऑफ़िसला सांगायला हवं असं मनात हजारदा येतं कारण मला ओव्हरनाइट डिलिव्हरीने पाठवायचा म्हणून ऑनलाइन ऐवजी बेस्ट बायमध्ये जाऊन त्याने नवाकोरा डेल इंस्पिरॉन, एच डी स्र्कीन, सात नंबरच्या खिडक्या (त्या व्यवस्थित उघडायला शिकायचंही...) आणि थोडक्यात सांगायचं तर एकदम झट्याक पीस पाठवला आणि दोन-तीन महिन्यांत कुरकुर म्हणजे..पण नाही. रोज ती कुरकुर ऐकली न ऐकल्यासारखं करुन पुन्हा येरे माझ्या मागल्या.

त्यादिवशी मात्र जरा विकांताला काम करायला सुरुवात केली आणि नवरा (त्याला इलेक्टॉनिक वस्तुला काही झालेलं खपत नाही एकवेळ बायको-मुलं पडली तर एक तुच्छ कटाक्ष बास...असो...) लगेच म्हणाला”अगं त्यात सीडी टाकुन ठेवलीस का? बघ नं जरा आवाज येतोय तर?’

खरं म्हणजे हा प्रश्न मलाही पडला होता. पण काय आहे मला वाटलं असेल एखादी तर असुदे, बुट होतोय नं आणि तसंही या लॅपटॉपची स्क्रीन, साईड इफ़ेक्ट्स पाहायला जरा होईल हाताशी...म्हणजे आयत्या वेळी उठायला नको (सीडी,रिमोट झालंच तर खारे दाणे, पाणी आणायला उठण्याचा कंटाळा या विषयावर पुन्हा केव्हातरी). त्यामुळे पुनश्चं हम्म्म.आणि दुर्लक्ष उर्फ़ कंटाळा...

आज माहित नाही सकाळी काय झालं होतं ते बहुतेक कंटाळा महाराज दुसरीकडे कुठेतरी गुंतले असावेत आणि नेमकं सीडी ड्राइव्हचं तोंड माझ्याकडे होतं (किंवा लॅपटॉप सुरु करताना त्याची दिशा बदलायचा कंटाळा आणि काय?) पण म्हटलं बघुया कुठली सीडी आहे ती? तर चक्क इजेक्टचं काम होईना. म्हणजे नुस्तं दार किलकिलं होतंय पण प्रत्यक्ष हालचाल शुन्य..तसंही अजुन दोघांपैकी एकही लॅपटॉप संपुर्ण सुरु झाला नव्हता म्हणून शेवटी हातानेच सीडी ड्राइव्ह उघडली आणि त्यात माझा सगळा राग पळवुन लावेल असं एक गोंडस बाळ माझ्या बाळासारखंच नजरेस पडलं...

उर्वरित गोष्ट फ़िनितो करायला फ़क्त फ़ोटो टाकते. बाकी असं काही अकस्मात पाहिलं की कुठल्या आई-बाबाला (किंवा अगदी मावशीपासुन काकापर्यंत सगळ्यांनाच) काय वाटेल हे या फ़ोटोतच आहे असं मला तरी वाटतं..."माझं गुणाचं बाळ ते..........." :)

त्याचे खादाडी प्रयोग......

आजकाल मुलांना शिंगं फ़ुटण्याचं वय बहुधा वय वर्षे दोनवर आलेलं दिसतंय...एक म्हणजे तेव्हा बाळ आपल्या पायावर उभं असतं....(हा शब्दशः अर्थ...उगाच नाहीतर बाळमजुरीचा आरोप या पोस्टवरुन सिद्ध होऊन मी आणि माझा ब्लॉग तुरुंगात नको जायला...) आमच्याकडे तर बाळ (आता खरं तर बाळ नकोच म्हणायला पण...) उभं राहिल्यानंतर नेक्श्टव्या श्टेपला धावायलाच लागलं...(आणि मग त्याच्यामागे धावुन माझं वजन कमी झालं....इति अर्थातच अर्धांग..) हम्म, तर कुठे होतो आपण??हे धावरं किंवा चालणारं बाळ आपल्या पावलांनी जग जरा जास्तच उघड्या डोळ्यांनी पाहायला सुरु करतं..पायासारखंच थोडं-फ़ार तोंडानेही सहकार्य द्यायला सुरु केलं असतं म्हणजे बोबलं बोबलं पण जास्त शब्द असतात आणि नसले तरी अडत नाही कारण नवे जमतील ते शब्द तयार करुन आई-बाबांना "समानार्थी शब्द शोधा"चं कोडं घालुन नाही कळलं तर शेवटचं रडायचं अस्त्र उगारायचं कळलेलं असतंच..
आता शब्दांवरुन विषय निघालाच आहे तर सांगुनच टाकते "चीची" सगळ्यांना आठवत असेलच त्यानंतर नेमकी आवडली ती चपाती (आणि त्याच्या आईला ती येत नाही हे कर्म असो..त्यावर रडण्याची जाहिर पोस्ट झाली आहेच....पण दुखरी नस आहे ती..) आणि नशिबाने जगप्रसिद्ध "पापा" म्हणजे चपाती आणि "ममं" म्हणजे वरण-भात/खिचडी असल्याने आम्हालाही शिकवणं, कळणं कठिण गेली नाही पण दोन शब्द एकदम बोलायची सुरुवात जेव्हा "चीची पापा" ने झाली तेव्हा मात्र हा योगायोग नव्हे असं मला उगाच वाटलं...आता निदान काय हवं हा प्रश्न नव्हता..आणि चीची पापा हे कॉंबिनेशन काही वाईटही नाही...
चीची असताना आमच्या घरी माझी आई होती आणि आईला काचेच्या पेल्यात पाणी प्यायला आवडत नाही म्हणून खास स्टीलचा पेला देते. तो नेहमी दिसला की आजी आजी म्हणताना आजी जेव्हा परत तिच्या घरी गेली तेव्हा लेकाने पाण्यालाच सरळ आजी म्हणायला सुरुवात केली..फ़क्त नुस्तं आजी न म्हणता तो "आ आजी" असं म्हणतो आणि आजीचा फ़ोटो दाखवला की "आजी"..सुरुवातीला मला कळलं नव्हतं ’ये आ आजी क्या है?’ पण ते मला कळेल याची सोय अर्थातच पठ्ठ्याने केली..

आधी आवडलेल्या पापा नंतर ’पा’ या शब्दाचा उपयोग अगदी सढळपणे दिसायला लागला...एकदा मी पापड तळले होते आणि नवर्‍याला पापड देताना अर्थातच करर्म-कुरर्मचा(र चा पाय कसा मोडतात??? बरहा वालो जागो मेरे लिए) लळा त्यालाही लागणं साहजिकच होतं..मग दोन दिवसांनी स्वतःच फ़र्माइश केली ’पाप्र’ असं काहीतरी बरळून...खरं म्हणजे मला कळलं होतं की पाप"ड" मागतोय पण मी कसली ताकास तूर लागु देते???
पाप्रं झाल्यानंतर दुसरं फ़ेवरिट फ़ुड म्हणजे इथे ज्या त्या बाळांना दिले जाणारे चिरिओज..गोल गोल आकार आणि हातातही पकडता येतात म्हणून सगळ्याच मुलांना आवडतात..(त्यातला अगोड प्रकार दिलेला चांगला कारण ते फ़क्त ओट्सचे असतात..) आणि याचं पाकिट असतं फ़्रिजच्या वरती म्हणून बोलता येत नव्हतं तोवर फ़्रिजकडे नेऊन बोट दाखवता दाखवता एक दिवस त्याच त्या वरच्या ’पा’ चा आधार घेऊन चक्क एक नवाच शब्द ऐकु आला "पापुपा". अरे म्हणजे चिरिओज आणि पापुपा, काही संबंध पण काही नाही आता पापुपा म्हटलं की आम्ही मुकाट्याने चिरिओज देतो नव्हे एकमेकांना सांगतानाही त्याला पापुपा दे असंही म्हणतो...आणि त्यानंतर अर्थातच "चीची पापुपा" हे कॉम्बो मागितलं हे ही गोष्ट चाणाक्ष वाचकांच्या लक्षात आली असेलच..

तसंच एक दिवस कधीतरी "पावो" आला..म्हणजे पाव हे माझ्याच काय चा.वा.च्या धेन्यातबी आलं असलच...मला ते पावो ऐकायला इतकं गोड वाटतं नं की त्याला खरं म्हणजे पावो द्यायला आवडत नसला तरी ऐकायला मात्र नेहमीच आवडतं....मग द्यायची वेळ आलीच की पावोला थोडा जॅम लावुन देते..नशीबाने त्यासाठी अजुन नवा शब्द शोधला नाहीये..सरळ फ़्रीज उघडून दारातल्या बाटलीकडे बोट दाखवलं की न बोलता काम होतं...
आज असंच पावो-जॅम दिला आणि त्याचं माझ्याकडे लक्ष नाही म्हणून थोडी इतर कामं केली..

त्याआधी पापुपा पण मागुन घेतले होते म्हणजे खादीच्या चळवळीत बराच वेळ जाणार म्हणून निवांत होते तर साहेब माझ्याकडे ते सॅंडविच घेऊन आले आणि पापुपा पापुपाचा गजर सुरू..खरं तर ताटात पापुपा होते पण नंतर नीट पाहिलं तर साहेबांनी आधीच सॅंडविच उघडून त्यात पापुपा घालुन स्वतःचीच एक नवी डिश बनवुन मला दाखवायला आणली होती..इतके दिवस जेवताना पाण्यात चपाती घाल, दुधात पापुपा किंवा ममं घाल अशा प्रकारचे उद्योग पाहात होते पण आज मात्र त्याचं स्वतःचच कॉम्बो पाहुन मला मात्र कुठेतरी वाटायला लागलंय थोडं मोठं झाल्यावर हे पोरगं माझं स्वयंपाकघरातलं ओझं हलकं करणार बहुधा...

नव्याने लागलेले जुने शोध...

मागच्या आठवड्यातली गोष्ट. एका सकाळी साडेसहाच्या सुमारास एकदम रेडिओ चालु झाला असा आवाज झाला. अर्धवट झोपेत मला वाटलं नवरा चक्क वेळेवर उठला आणि बाथरुममध्ये गेला.आमच्याकडे रेडिओ ऐकण्याची आमची आवडती जागा म्हणजे बाथरुम. त्यासाठी खास अगदी नव्या पद्धतीचा एक रेडिओ दोनेक वर्षांपुर्वी आम्ही घेतला. छोटी साइज, डिजिटल ट्युनिंग आणि मुख्य म्हणजे mp3 साठी खास सोय त्यामुळे आय-पॉड लावुन मस्त मराठी-हिंदी गाणी ऐकायची आणि निवांत आंघोळ...आयला हे पोस्ट आमचा बाथरुमचा रेडिओवर होणार की काय?? जाउदे...पण सांगते सकाळची सुरूवात अशीही करायला काय हरकत आहे? असो...
कुठे होते बरं??? हम्म...तर रेडिओ एकदम साडेसहाला चालु आणि त्यावर एन.पी.आर.म्हणजे नॅशनल पब्लिक रेडिओ, इथे बातमी-माहिती इ.साठीचं, देशभर लोकांच्या देणग्या इ.वर चालवलेल्या चॅनेलचा परिचीत आवाज म्हणजे नवरा चक्क वेळेवर उठलाय असाच माझा समज. त्याच्या भाषेत पहाटेची मिटिंग (साडेसातला किंवा आठला मिटिंग म्हणजे त्याच्यासाठी पहाटेची मिटिंग अशी व्याख्या समजायची) कुणी लावली की तो असा साखरझोपेत उठतो आणि मग बातम्या ऐकत आन्हिकं आटपतो, तसंच असेल असा विचार करुन बाजुला पाहिलं तर हा इथेच...बापरे बाथरुममध्ये भूत आलं की काय आणि ते पण सक्काळ सक्काळी??? काय आजकाल कॉलसेंटर सारखं भुतांना पण अवेळी काम देतात की काय??
मी घाबरुन नवर्याला गदागदा हलवलं "काय रे बाथरुममध्ये कसला आवाज येतो??" तो झोपेत होता पण माझ्यापेक्षा त्याची अर्धवट झोप शहाणी असावी..त्याला लगेच लक्षात आलं की रेडिओचा गजर चालु झालाय. "म्हणजे, या रेडिओला गजर पण आहे??" माझी अर्धवट झोपेतली त्याहून अर्धवट शंका?? "काय इंजिनियर??" ही शिवी (हो आता ती शिवीच आहे माझ्यासाठी) मारायचा चान्स हा कधीही सोडणार नाही आणि आता तो गजर बंद करायला उठायला लागल्यामुळे तोही व्यवस्थित जागा आहे अशावेळी तर नाहीच नाही..."अरे मग तुला मिटिंग आहे तर साधा सेलफ़ोनमधला एकट्याला ऐकु येईल असा गजर लावायचा ना?? हे एकदम परेलच्या गल्लीत चालु असलेल्या भजनांसारखं काय सगळ्यांना उठवायचं??" त्याच्या शिवीवर माझा प्रतिहल्ला.."अगं, पण मी नाही लावला. मी पंधरा मिनिटं झोपणार आहे आता" अरे बापरे म्हणजे हे गजर लावणारं कोण?? मी आपली विचारात आणि तो पुन्हा गाढ झोपेत..
आणि आता पुन्हा एकदा परवाचीच गोष्ट. यावेळी फ़क्त वेळ थोडी बरी म्हणजे सकाळचे सात-सव्वा सात. पुन्हा बाथरूममधुन आवाज पण यावेळी एन.पी.आर. नाही तर चक्क जंगलात शीळ घालत असलेल्या पक्षीविश्वाच्या किलबिलीचा आवाज आणि पाठी ओढ्याचं संगीत. आता मात्र मी दिवास्वप्न पाहातेय असंच मला वाटत होतं कारण सक्काळी उठून जंगल भटकंतीचे ते दिवस पुन्हा यावेत हे माझं ते सुटलं तेव्हापास्नंचं स्वप्न आहे..(अधिक माहितीसाठी पहा माझी भटकंती...तेवढीच स्वतःचीच पाठ थोपटुन घेतेय) थोडावेळ मस्त आस्वाद घेतेय पण घड्याळाचा काटा पुढे सरकतोय तसं नवरोबाच्या सकाळच्या झोपेचं खोबरं करणं भाग होतं (अरे का म्हणजे सध्या त्याने तरी काम केलं पाहिजे नं नाहीतर या ब्लॉगवर लिहायला मी इंटरनेट कुठुन आणणार??) त्याला म्हटलं," एकदम नॅशनल पार्कमध्ये गेल्यासारखं वाटतंय नं?? कुठून आवाज येतोय रे??" "बाथरूम" एक क्षणही न दवडता तो म्हणाला, "मलाही माहित नव्हतं गं या रेडिओला गजराचा हा पण पर्याय आहे म्हणून..." सकाळी सकाळी खरं बोलावं तसं एका भाबड्या क्षणी तो बोलुन गेला आणि त्यालाही एखादा टोमणा कम शिवीसाठी तोंड उघडणार पण कसं माहित नाही मला मागचा आणि हा गजर याचं कोडं उलगडून गेलं.
काही दिवसांपुर्वी एक छोटं स्टेप स्टुल मुलासाठी बाथरुममध्ये हात धुवायला सोपं पडावं म्हणून घेतलं आणि त्याचा वापर करुन हे जुनेच पण आमच्यासाठी नवे शोध त्याच्या फ़ावल्या वेळात लावलेलं कार्टं आमच्यासाठी गजर लावुन स्वतः शांतपणे झोपेत दुसरे कुठले शोध लावायची स्वप्न पाहातोय....
लहान मुलं मोठ्यांना बरंच काही शिकवुन जातात असं जे म्हणतात ना त्याला सपोर्ट म्हणून आमचाही हा एक छोटासा नव्याने लागलेला जुनाच शोध...

"चीची" ची गोष्ट

लहान मूल बोलायला लागलं की आई-बाबांना जो काही आनंद होतो तो झाला आहे जुलै मध्येच. त्याबद्द्ल छोटी पोस्ट पण झालीय. तर गोष्ट "दुदु" वरून सुरू झाली आणि आता त्यावर इतके महिने झाले तरी प्रकरण तिथेच घुटमळतेय म्हणून पुन्हा एकदा पोस्टतेय...


हे चीची प्रकरण कधी सुरू झालं नक्की आठवत नाही पण बहुधा जुलैच्या शेवटी शेवटी आई आली तेव्हा ती माझ्या मुलाला, आरूषला मागच्या सनरूममध्ये बसवून पक्षी दाखवायची आणि पहिल्यांदी "ची" त्याच्या छोट्याशा शब्दभांडारात आली असावी. चिऊ कसं स्पष्ट बोलणार ना माझं छोटसं लाडकं पिल्लु ते....मग तोही आजीबरोबर ची ची असं नुसतं म्हणून आम्हाला चिऊ दाखवायला लागला. आणि त्याचवेळी खिचडी एके खिचडी खाऊन तिलाही " चीsची" म्हणून सांगु लागला. इथे हा s आहे ना तो जास्त महत्त्वाचा आहे कारण आता तो दुदु हे विसरून त्यालाही "चीचीs" असंच म्हणतोय.. तर हा s आहे ना, तो या दोन मोठ्या आणि महत्वाच्या शब्दांना वेगळं करतो. महत्वाच्या कारण आई-बाबाकडे मागायचे दोन मुख्य खाऊ आहेत ते..एक भूक जास्त असेल तेव्हा खिचडी आणि दुसरं लहान बालकांच पुर्णान्न दूध. सध्या तरी तो जेव्हा "चीची" करतो तेव्हा नक्की काय हे बहुतेकवेळा फ़क्त मलाच कळतं. ची नंतर थोडा पॉज असेल तर खिचडी आणि दोन्ही ची घाईत असतील तर दूध असं माझं समीकरण आहे पण सुरूवातीच दूध नाहीतर दुदु हे गेलं कुठे हा प्रश्न आहेच..

खरं तर आता त्यांचं शब्दभांडार वाढेल असं साधारण पुस्तक-इंटरनेटवर लिहिलंय पण आमचे साहेब आपले जे दिसतं त्याला "चीची" शब्द वेगवेगळ्या रागातच गाऊन सांगतोय..मोठेपणी कॉपी करणारा संगितकार वगैरे होणार की काय माहित नाही.

शेवटी काल रात्री अवेळी उठल्यामुळे झालेल्या झोपमोडीच्या वैतागाने बहुतेक एक संपुर्ण चीचीचीच...(बापरे काय शब्द आहे हा) गोष्ट त्याला सांगितली.आई त्याला त्याच्या एका पुस्तकात काऊचं दूध (जरा आधुनिक आजी झालीय ती आजकाल त्यामुळे तिने स्वतःच काऊ म्हटलंय...माझ्यावर दोष देऊ नका) असं नेहमी सांगुन त्याने दूध प्यावं असं म्हणत असते या बेसिकवर आधारलेली आहे...नीट ऐका..कदाचित तुमच्या घरातल्या एखाद्या लहानग्यासाठी इमर्जन्सिला उपयोगी येईल.

तर एकदा एक काऊकडे एक ची येते आणि तिला म्हणते," काऊ, काऊ, मला चीची दे". काऊ म्हणते "तुला गं कशाला चीची? मी चीची देणार आहे आरूषला. तू आपली दाणे खा".
मग तिच्याकडे एक भू-भू येतो. तो म्हणतो, "काऊ, काऊ, मला चीची दे". काऊ म्हणते "तुला रे कशाला चीची? मी चीची देणार आहे आरूषला. तू आपला खाऊ खा".
नंतर तिच्याकडे एक स्कुल-बस येते. ती म्हणते," काऊ, काऊ, मला चीची दे". काऊ म्हणते "तुला गं कशाला चीची? मी चीची देणार आहे आरूषला. तू आपली पेट्रोल खा".
मग तिच्याकडे एक खारु ताई येते. ती म्हणते, "काऊ, काऊ, मला चीची दे". काऊ म्हणते "तुला गं कशाला चीची? मी चीची देणार आहे आरूषला. तू आपली त्या झाडावरची फ़ळं खा".
नंतर तिच्याकडे एक ससुल्या येतो. तो म्हणतो, "काऊ, काऊ, मला चीची दे". काऊ म्हणते "तुला रे कशाला चीची? मी चीची देणार आहे आरूषला. तू आपला लॉनवरचं गवत खा".

असं मग, नंतर, मग, नंतर करत ...आता काय अधीक सांगणे न लगे...आपल्याला हवं तेव्हा गाडी आपल्या पिलाकडे गाडी वळवुन ही साठा उत्तराची कहाणी पाचा उत्तरी संपुर्ण करणे. मी जी उदाहरणं दिलीत ती त्याला रोज दिसणारी, आवडणारी आहेत.. माऊला मात्र या गोष्टीत आणायचं जरा टाळलंय कारण तिला चीची दिली तर चालेल असं रात्री तरी वाटत होतं पण म्हणजे झोप पूर्ण झाली नसल्याची लक्षण होती ती. पण उंदिरमामा तिला चालला असता. अरे पण माऊने उंदिरमामाला खाल्लं असतं तर मग उंदिरमामाला चीची साठी काऊकडे कसं पाठवणार..
शिवाय आपला ओरिजिनल काऊ म्हणजे कावळा त्यालाही एंट्री नाहीये कारण ती गोची आजीने गाईला काऊ म्हटल्यामुळे झालीये...

जाऊदे जास्त विचार करतेय का मी?? की आजही अशीच झोपमोड होणार किंवा आरूषची गाडी ची, चीची आणि त्यांची भावंडं यावरून पुढे कधी जाणार याची?
नशीब आई, आज्जी, बाबा,दादा ह्यांना तरी चीची च्या सुरात नाही म्हणत ते...